Vikan


Vikan - 07.12.1967, Side 20

Vikan - 07.12.1967, Side 20
allrar guðslukku þurftum við ekki að nota hann nema stuttan tíma. Eitt eða tvö ór. — Var það mikið vandræðaverkfæri? — Leiðinlegt verkfæri. Það skilaði töluðu móli sæmilega að vísu. En einhvern veginn fannst mér samt alltaf vanta ýmis hljóm- og blæbrigði raddanna. En svo kom segulbandið. Og þá var nú allur vandinn leystur. Ég veit ekki, hvernig hægt hefði verið að halda áfram án þess. Það hefði að minnsta kosti orðið að breyta um útsendingardag og tíma, því við gætum aldrei nú orðið fengið leikarana til að leika beint að kvöldi til. Þeir eru bundnir í leikhús- unum. — Segulbandið var komið, áður en þið kom- uð hingað í þetta hús, var ekki svo? — Það var komið nokkru áður. Við fluttum hingað 1959, en fyrstu segulbandstækin komu 1946. — Var nokkuð stúdíó í Landsímahúsinu á borð við þetta, sem við sitjum nú f? — Þar var stúdíó, já, miklu rýmra en þetta. Eitt stúdíó, bæði fyrir músík og talað orð — leikrit. Þú manst ekki eftir salnum? — Nei, ég kom aldrei í hann. — Já, það var nokkuð stór salur, töluvert stærri en þessi, og miklu hærri undir loft. Hefði leik- listin mátt hafa þann sal bara fyrir sig. hefði mátt innrétta hann sem nokkuð gott leikstúdíó. Ég segi það því að leikstúdíó þarf að vera fremur hátt til lofts og rúmgott, en þótt þetta leikstúdíó hér heiti því nafni, er það ekkert leik- stúdíó. Það þarf til dæmis að vera hægt að hafa í því stiga með tröppum úr mismunandi efni tré, steini og fleira með palli efst, þar sem til dæmis Rúrik, sem er einn af okkar lengstu (og beztu) leikurum þarf að geta staðið uppréttur. Gólfið þarf líka að vera úr mismunandi efni og fleira og fleira. Nú, upptökuherbergið, sem þú séð í gegnum þessa rúðu, í þessari kytru er þrem mönnum, upptökumanni, leikstjóra og hljóðstjóra, (effektamanni) ætlað að vinna, sumum kannski frá morgni til kvölds í þrengslum og loftleysi. Hér vantar því í rauninni allt sem á að vera á slíkum vinnustað nema upptökutækin. Það, sem við unnum við flutninginn hingað, var að við fengum ný og góð tæki, og svo betri hljóðeinangrun. Ég minnist þess til dæmis, þegar við vorum að taka upp íslandsklukkuna, sem nú er komin á plötur, — við vorum að því með hvíldum einn sumartíma— að það komu fyrir heilar vinnustundir og jafnvel dagar, að við gátum ekkert unnið vegna hávaða utan úr Landsímaportinu. Við því var ekkert að gera annað en bíða þess að hann dæi út. Það var þreytandi. En hvað skal segja, nú lagast þetta líklega bráðum. Astæðan til þess að leikstúdíó var innréttað hér á þakhæð hússins, þar sem ekki er nema góð seilingarhæð til lofts, var sú að sumir hér þurftu að fá svo stórar og fínar skrifstofur að obbinn af beztu hæðinni sem út- varpið tók hér á leigu — þær voru samtals aðeins tvær og hálf — fór undir þær. Nú er útvarpið búið að byggja yfir tvær stofnanir, Landsímann 20 VIKAN-JÓLABLAÐ É5& og Fiskifélagið. Þegar leigusamningurinn hér rennur út, sem mun verða eftir svo sem tvö ár, og útvarpið byggir yfir þriðju stofnunina, hver sem hún nú verður, treystum við því að það fái svo ríflegt húsnæði á leigu hjá henni að allir verði ánægðir. Meira að segja dreymir mig um að einn af þeim tæknilega ófullkomleika leik- listardeildarinnar hér, sem ég hef enn ekki nefnt verði lagfærður. Hann er sá, að hér verðum við eiginlega alltaf að hafa sama hljóm (akústikk) hvort sem við leikum atriði sem á að gerast í lítilli stofu, eða úti. Eða inni í stórum sal. Alls staðar ( útvarpsstöðvum, sem eru inn- réttaðar réttilega fyrir leiklist, eru til mismun- andi stúdíó eftir því, hvaða hljómburði á að ná fram. — Er ekki hægt að gera það, í stúdíói eins og þessu, með skermum? — Ja. það er aðeins hægt að breyta því lít- ilsháttar með skermum. Þó eiginlega ekki sjálfu hljóðinu, heldur fjarlægðinni. — Hvernig farið þið þá til dæmis að þv( að taka upp atriði, sem á glögglega að heyrast, að er úti? — Við höfum engin ráð, nema hvað núna ekki alls fyrir löngu eignaðist tæknideildin áhald, sem er hægt að setja í samband við upptöku- tækin, og breytir hljóðinu hérna í salnum að- eins ( þessa átt. — Eða setja veðragný á bak við. — Já, svo er það náttúrlega. Og það hljóm- ar alltaf falskt. — Ég tók eftir því nú síðast svo ég mnni í Skyttunum, hvað veðragnýrinn var óeðlilegur. — Maður getur bara sagt sér það sjálfur. — Svona hljóð eru annaðhvort á plötum eða seg- ulbandi, og þá tekin upp í sínu rétta elementi. Þegar þau eiga svo að blandast hljóði úr stofu, hlýtur að verða eitthvert misræmi, sem veldur því, að ekki er hægt að trúa á það. — En svo er það spurning, hvað þessar hljóð- brellur þurfa að vera nákvæmar. Hvað eftirlík- ing af hljóði þarf að vera l(k því, sem hlustand- inn á að gera sér í hugarlund. — í mörgum tilfellum, kannski flestum, er ekki nauðsynlegt að það sé nákvæmt. Og ég hef aldrei verið mikið fyrir mikla notkun á effekt- um. Mér finnst þeir, eftir því sem lengra líður, minna og minna atriði. Nema ( vissum atriðum getur það verið anzi áhrifamikið til að styðja leikinn. Segjum, að hljóðið sé afar mikilvægt fyrir hlustandann og eins og helmingurinn af leiknum. Þá er náttúrlega mikið undir því kom- ið, að það illúderi, sem við köllum, að það verki rétt. En þegar menn voru að byrja að skrifa út- varpsleikrit, var bókstaflega voði, hvað mikið var lagt upp úr hljóðeffektum. Þvf alls konar bullarar og leirskáld skrifuðu heil leikrit bara á hljóðum. Annað var aukaatriði. Þarna var kom- ið tæki, sem höfðaði aðeins til eins skilningar- vits, heyrnarinnar, og þá var náttúrlega for- vitnilegt að gera tilraunir með það. — En þetta að semja leikrit sérstaklega fyrir útvarp: Hvenær hófst það? O Róbert Arnfinnsson leikur í hljóSnemann. O í upptökuherberginu í Fiskifélagshúsinu: Þor- steinn O. Stephensen í stóli leikstjóra og Máni Sigurjónsson, hljóðstjóri (effektamaður) við sín störf. Séð úr leiklistarstúdióinu gegnum glerið fram í upptökuherbergið. Ævar R. Kvaran við leikstjórn, Sigurður Hallgrímsson hljóðupptökumaður við sín störf og Máni Sigurjónsson við sín. -O"
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112

x

Vikan

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.