Eimreiðin


Eimreiðin - 01.01.1924, Blaðsíða 40

Eimreiðin - 01.01.1924, Blaðsíða 40
36 FRUMEINDAKENNING NÚTÍMANS eimREIÐIN Lengi vel höfðu menn talið, að frumeindirnar væru það minsta, sem hugsanlegt væri, að efnin gætu greinst í. Þetta reyndist þó á annan veg. Sé sendur rafmagnsstraumur gegnum »Geisslerspípu«, verð- ur maður var við ýms merkileg fyrirbrigði. Geisslerspípa er nærri því lofttóm glerpípa. í báðum endum pípunnar standa platínuþræðir gegnum glerið, og eru þeir tengdir við raf- magnsvél eða annað, sem gefur háa spennu, t. d. nokkur þúsund »volt«. (Til samanburðar má geta þess, að spennan, sem venjulega er notuð til Ijósa, er 220 »volt«). Sá þráður- inn, sem straumurinn fer inn um, kallast »anóða«, en hinn »katóða«. Ef loftþrýstingin er mjög lítil, koma fram ýms ljós- fyrirbrigði, sem ekki er ætlun mín að skýra hér frá, en auk þess urðu menn varir við, að í pípunni voru á ferðinni ör* smáar agnir, hlaðnar rafmagni, sumar pósitívu, og fóru þær frá anóðunni til katóðunnar, aðrar voru hlaðnar negatívu raf- magni og fóru í gagnstæða átt. Negatívu agnirnar voru nefnd- ar rafeindir (elektroner), og þær mynda svo nefnda katóðu- geisla. Þessir geislar ná því lengra út frá katóðunni, sem loftþynningin er meiri, og ef þeir komast alla leið út að gler" inu, eða lenda á einbverju öðru efni, sendir þáð frá sér nýja tegund geisla, sem kallast Röntgensgeislar. Þeir eru sama eðlis og ljósgeislar og fara með hraða ljóssins. Það hefii" verið hægt að mæla þunga þessara agna og þungi rafeind- anna hefir reynst rúmlega V2000 af þunga léttustu frumeind- arinnar. Þunginn vex með hraðanum, en hann vex aftur með spennumuninum milli anóðu og katóðu, og getur t. d. verið 1/6 af hraða ljóssins, sem er 300,000 kílómetrar á sekúndu. Rafmagnshleðsla rafeindanna er ávalt hin sama. Pósitívu agn- irnar eru miklu stærri en þær negatívu, og þunginn er mis- munandi eftir því, hvaða lofttegund er inni í pípunni. Raf* magnshleðsla þeirra er einnig breytileg. Uppgötvanir þær, sem hér ræðir um, voru gerðar á sein- ustu 20 árum 19. aldarinnar. Var það einkum Englendingur- inn ]. ]. Thomson, sem stóð þar framarlega. Rannsóknirnar leiddu það nú ótvírætt í ljós, að þessar pósitívu og negatívu agnir mynduðust þannig, að ein eða fleiri rafeindir klofnuðu frá frumeindum eða sameindum þeim, sem eftir voru inni 1
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.