Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1960, Síða 75

Eimreiðin - 01.09.1960, Síða 75
EIMREIÐIN 259 En hverfum aftur að Nýja ís- landi, því að þrátt fyrir allar hörm- ungarnar, stóð þar um margt vagga lslenzkrar menningar í Vestur- Eeimi. Þegar árið eftir að bólunni luuk, stofnuðu íslenzku landnem- urnir þar fyrsta íslenzka blaðið í Vesturheimi, Framfara, og berg- ®alar heiti þess ódrepandi fram- tiðartrú og framsóknarhug land- nenranna, er eigi lét sér heldur til skammar verða. Þess vegna segir Guttormur einnig réttilega í lok kvæðaflokks síns: Og fólkið með íslenzkan framfara- brag við framtíðarhorfurnar sættist, °g byggðin fór stækkandi dag eftir dag, °g draumurinn smárn saman rættist. Og ekki stigu Ný-íslendingar síð- Ur merkilegt spor ,með samningu ug samþykkt stjórnarlaga Nýja ís- ands, heldur en með stofnun Framfara. Nýlendan þeirra varð sjálfstætt „ríki í ríkinu" um 12 ára s eið. Séra Björn B. Jónsson, son- |U eins byggðarstjórans þar í ný- ndunni, lýsir þessu ágætlega í nierkilegri ræðu: „Þegar íslendingar námu vestur- shönd Winnipegvatns sunnan- 'eiða, var landið ómælt og að Uiestu leyti fyrir utan lög og dóm. f'u ■ ^angt norður náði Manitoba 1 þá ekki. Landið nefndist istriet of Keewatin og var háð ^Ustjúrninni í Kanada einni. Þeg- 11 ^inn fyrsta vetur rnældu ís- endingar sjálfir landið og skiptu Vl * bújarðir eftir lögum þeim, U! um það gilda hér í álfu. Hinn næsta vetur, 1877, gerðust þau tíð- indi, er ég hygg einsdæmi vera munu í nýbyggðum Vesturheims. Nýlendulýður þessi hinn íslenzki stofnar nokkurs konar lýðveldi hér á Vatnsbakkanum. Lýðfundir eru haldnir og stjórnarfyrirkomulag ákveðið. Lög eru samin fyrir ný- lenduna. Nýlendunni er skipt í sýslur (byggðir), kosnir sýslumenn eða byggðarstjórar í hverri sýslu og sýslunefnd (byggðarráð). En yfir- stjórn nýlendunnar er í höndum nýlenduráðsins, en það skipa byggðarstjórarnir 4 og yfirmaður sá, er nefndist „þingstjóri" (gov- ernor). Það æðsta embætti skipaði Sigtryggur Jónasson. Einlivern tíma kemur sú tíð, að í sögu Kanada verður frá þessu skýrt sem ein- hverjum einkennilegasta og aðdá- anlegasta viðburði í sögu lands- ins á landnámstíð." Sveita- og lagaskipun þessi er tal- andi vottur sjálfstæðisanda land- nemanna íslenzku, sem þeim var í blóð borinn, arfur frá forfeðrum vorum, þeim „frumherjum frels- is“, er ísland námu og stofnuðu hér lýðveldi og þjóðþing, eins og alkunnugt er. Miklu víðar en í hinum merka ljóðaflokki sínum um Jón Aust- firðing hefur Guttormi J. Gutt- ormssyni samt orðið landnámslíf og barátta íslendinga vestan hafs að yrkisefni. Áhrifamest þeirra allra og listrænast er hið kunna snilldarkvæði hans „Sandy Bar“, undir seiðmögnuðum bragarhætti frá Edgar Allan Poe, sem fellur vel við efnið, en kvæðið sjálft stend- ur djúpum rótum í beinni og
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116

x

Eimreiðin

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.