Vaki - 01.09.1953, Blaðsíða 75

sef, livltar siglur, grœnar ilmbjarkir, bláir óska-
steinar. Annars staðar talar hann um dimm-
grænan skugga og grænan febrúarhimin. Má
vera að það hafi átt að þýða eitthvað, en les-
andinn er orðinn tortrygginn og tekur ekki
mark á þvi. Það er eins með litarorð og önnur
orð að það má ekki nota þau nema þegar á þarf
að halda. Og sumsstaðar kann Stefán að nota
iitina: roögul lík, mýrgiti tunglsbirta.
Mér finnst að Eirlitir dagar og nœtur meö
svartar liendur hefði átt að fella niður úr hand-
ritinu; að vísu er ýmislegt gott í því, en í heild
minnir það ofmikið á annað kvæði annars
skálds. 1 sumum ljóðunum er eins og skáldið
hafi aðeins náð taki á góðri hugmynd en ekki
lofað henni að vaxa svo hann gæti miðlað henni
öðrum. Öttan feltdi sín blátdr er dæmi þessa,
höfundur nær aðeins til okkar með bláfingur-
gómunum. BifreiÖin sem hemlar lijá rjóörinu
er líklega líka unnið af ofmikilli léttúð. Halló
litli villikötturinn minn kann ég ekki að meta
og Áö í morgunljósi finnst mér ósmekklegt.
En hin betri Ijóð bókarinnar nægja til þess
að hún er ein af fáum nýjum ljóðabókum is-
lenzkum sem gefa þá von að íslenzkur skáld-
skapur stefni fram á við. — Flestir munu nú
hafa gleymt fyrstu ljóðabók Stefáns Harðar
Grímssonar sem kom út árið 1946. Síðan hefur
hann gert stórt átak. Ljóð hans eiga nú eigin
rödd sem er að vísu ekki hávær, en laus við
uppgerð og stundum hrein og tær:
Yfir mófjallið rauða
bláhvítu ljósi stafar
nýmáninn fölur á brá.
Oti af fjörum brúnum
vesturfallinu knúin
ómar í logni hvítu
harpa í djúpum sjó
harpa sem leikur undir
vorkvöldsins slæðudansi
dapurt og glatt í senn.
Moldin dökka sem geymir
lík hinna týndu blóma
blóma sem hönd þín snerti
aftur er hlý og fersk.
Rökkur fellur á augu
kvöldsins og önnur blárri
handan við glötuð vor
verður að einu og rennur
saman kvöldið og mynd þin
hljóð og fögur sem minning
hrein og hvít eins og bæn.
Hér er að mínu vili rödd skáldsins hreinust;
hér yrkir hann um hátiðina sem okkur er
haldin. Sigfús Daöason.
Sigfús Daðason: Ljóð 1947—1951.
Heimskringla; Reykjavík, 1951
Við erum undarlega lagnir Islendingar að
láta þess ógetið sem máli skiptir en hafa sem
hæst um hversdagslega hluti: þannig fyllum
við blöðin okkar vikum saman vegna smíði
einnar dieselmaskínu meðan engum dettur í
hug að ljúka upp munni til að minnast á ljóða-
bók Sigfúsar Daðasonar.
Það er raunar sagt að merkilegir hlutir gerist
í hljóði. Og ég er ekki frá þvi að bók Sigfúsar
muni talin til þess er máli skiptir þegar við lít-
um um öxl að nokkrum árum liðnum: svo nýjan
tón færir hún skáldskapnum hjá okkur. — Það
er vert að staldra við og kanna i hverju nýj-
ungin er fólgin, að hvaða leyti þetta er afdrifa-
rík bók.
Menn hafa mikið þrætt og af litlum vilja til
skilnings um svonefndan atómskáldskap — sem
og um abstrakta list, um allt yfirleitt sem er
nýtt og ferskt og alvarlegt í andlegu lífi. En i
þrætunni hefur skáldskapurinn sjálfur og listin
oftast gleymzt fyrir hávaðanum af sjónarmið-
um og skoðunum vandlætingarmannanna. Það
tekur því ekki á þessum vettvangi að gera grein
fyrir eðli andúðarinnar enda þótt það væri
freistandi og kannske ekki mjög örðugt. Snúum
okkur að skáldskapnum.
Það er síendurtekin mótbára að nýja formið
drepi skáldskapinn: ljóðstafaleysið, frelsi und-
an tradilionellum háttum tákni endalok hans.
Sigfús hefur sjálfur sýnt fram á heimsku slíkra
hugmynda í nýlegu Tímariti máls og menning-
ar, og betur en ég get gert hér. Það er auðvelt
að berja lóminn. Og afturhaldssamir og öryggis-
sjúkir menn hafa alltaf verið að sjá hrun heims-
ins í öllu nýju er spratt fram. Seinna sáu menn
svo að það var vorið sem hafði knúið dyra. En
auðvitað tekst ekki einu sinni vorinu að vinna
á kölkuðum gröfum.
Víst má vera að brottfall t. d. ljóðstafa eða
annarra einkenna hefðbundinna hátta stuðli að
breytingu á því sem menn eru svo fljótir að
nefna eðli og uppistöðu ljóðsins. En skilgreining
TlMARITIÐ VAKI
73