Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1960, Side 69

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1960, Side 69
gimliför mín 51 ir vikið voga ég ekki að merkja téð- ar athuganir og upphrópanir gæsa- iöppum. Þið gætuð klekkt á mér og komið mér í bölvun fyrir „miskvót“. Af sömu ástæðu nafngreini ég ykk- ur ekki, og læt mér nægja þanka- strik til merkis um, að þið hafið orðið. Búast má við, að tilviljun og for- vitni hvetji fleiri en ykkur til að hnýsast í þetta bréf, þó opið sé; og er ekki nema sanngjarnt að gera þeim grein fyrir fáfræði okkar og óviti á öllu, sem að list lýtur. Or- sökin er fyrirmálsfæðing okkar, sem við eigum enga sök á, þrátt fyrir alla speki frívilja- og framtakssinna. A skólaárum okkar sást og heyrðist sjaldan orðið „list“, og var ekki að finna í námsgreinaskrám skóla, sem við höfðum aðgang að. En tilsögn íengum við í bókmenntum, og opn- aði hún okkur óbeinlínis heim listar- innar. Þótti okkur gott þar inn að líta, án þess þó að skilgreina undrin ú akademískan hátt. Þeim tökum, sem töfrar ins nýja heims tóku okkur, treysti ég mér ekki til að iýsa, en gef ykkur orðið. •— Ah-humm. Ja, hvað skal segja? Hvað er skáldskapur? Hvað er list? Hvað er fegurð? —- Við þessum spurningum læt ég uaér nægja svarið við inni alda- gömlu spurningu: Hvað er sann- leikur? — „Sannleikurinn óyggjandi °g allur, er ástand vort, en ekki vé- frétt nokkur.“ — Og ástandi manns ráða hvatir hans, ástríður, tilfinningar, hugvit, orfðir, aðstæður og ég veit ekki hvað ~~ segir akademían. En skáldið tek- Ur öll þessi fenómen saman í eitt. — Það er listin. Og skrifað stendur: „Sá, sem hefur vit, en ekki tilfinn- ingar, er hálfviti, en sá sem hefur til- finningar en ekki vit, er óviti.“ — Fyrir mitt leyti get ég notið skáld- skapar eða listar eða hvað það nú nefnist, án þess að gera mér rellu út af því, hvers eðlis það er. Sæl- kerar sækja í vissar krásir, án þess að vita úr hverju og á hvern hátt þær eru tilreiddar. Og ekki held ég að skólalærdómur útheimtist til þess að heilbrigð ungmenni njóti til- hugalífsins. — Þetta líkar mér að heyra. Mér er sama hvaðan gott kemur og hverrar náttúru það er, eða hverju nafni það nefnist — skáldskapur, list — bara það hrifsi svo hressilega í minn innra mann, að tilfinningar, sem lágu í kalda koli, taki að verma og lýsa; vit og skynjun vakni til skýrari skilnings; grafnar minning- ar rísi, endurfæddar og ummynd- aðar, upp frá dauðum. Einnig set ég upp, að þessi reynsla endurtakist og aukist í hvert skipti og hversu oft ég les, heyri eða skoða skáldverkið; og ég er hér ekki kröfuharðari en sagan, sem gefur verkinu nafnið klassík, hafi það engum töfrum sín- um tapað eftir ár og aldir. Kannske okkur sé betra að fara ekki frekar út í þessa sálma. Hver veit nema svona tal leiði til brjál- semi? — Prófessor Bergmann sagði: „Við skiljum ekki ævinlega skáldin; og er hæpið þau skilji sig ætíð sjálf.“ — Og Gilka sagði: „Ég skrifa nót- urnar; fólkið semur músíkina. — Og Chesterton gaf það eftir, að
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.