Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1947, Síða 16

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1947, Síða 16
110 TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR tugum saman, aí því þessar uppfundníngar gátu aukið samkepni við einokunarhríngana; eða tökum til dæmis slíkan lífgjafa sem súlfa- lyfin, en þau hepnaðist kapítalistum að fela í efnarannsóknarstofum eins hríngsins í hérumbil þrjátíu ár. Erfiðleikarnir á því að prédika auðvaldsstefnu í Rússlandi og end- urreisa kapítalisma þar í landi eru þannig ekki af blaðamönnum auð- hrínganna taldir orsakast af ótta Rússa við vísindalegar staðreyndir, enda hryggilegt að aldrei skuli hafa tekist að sanna að þetta þjóðfé- lagsform nítjándu aldar, kapítalisminn, sé hentugasta skipulag mann- legs félags; og leitun mun á manni sem lítur svo á, varla einusinni að kapítalistar haldi því fram sjálfir; jafnvel æsíngamenn afturhalds- ins berjast ekki einusinni gegn kommúnisma á þeim forsendum að kapítalismi sé gott fyrirkomulag. Nú er það ekki ætlun mín að reyna að setja hér reglu um hvar skuli settar skorður við prédikun kennínga eða tilraunum að framkvæma kenníngar. Og þarsem ég er sjálfur ekki siðferðilegur hugsjónasinni skal ég varast að gera tilraun til að dæma milli tveggja andstæðra siðferðiskerfa. En það sem gerir frjálsa boðun kapítalisma og frjálsa starfsemi kapítalista óhugsanlega í Ráðstjórnarríkjum er ofur einfaldlega sú staðreynd að kapítalismi er í því landi úrelt og útkulnað form, dauðara en alt dautt. í landi þar sem manni er með lögum bannað að græða á vinnu annars manns; þar sem ekki eru til neinir kapítalistar að prédika kapítal- isma, meira að segja allir hálaunamenn svosem skáld, kolanámu- menn og filmstjörnur eru kommúnistar, og þarafleiðandi ekki til nein auðvaldsstétt til að taka höndum saman í stjórnmálabaráttu; í landi þar sem stjórnarkerfið er efnahreinsað af öllum skilyrðum til kapítalisma; þar sem öll auðvaldskynjuð starfsemi, alt arðrán hverju nafni sem nefnist er skilgreint sem glæpur, — mundi ekki fánýt orðaeyðsla ef farið væri að útlista hinn augljósa óframkvæmi- leik kapítalistiskrar starfsemi í slíku landi. Ríkið Pakistan er grundvallað á þeirri kenníngu að frelsun mann- legra sálna sé einkum að þakka hedjíra, brottför Mahómets frá Mekku árið 622. Hinir afturámóti sem aðhyllast þá kenníngu að sálin frelsist á að flakka úr mönnum í dýr, eða við endurholdgun, hafa stofnað rikið Hindústan. Málstað beggja má sanna með sömu rökum: þú geingur út og kaupir þér rýtíng.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.