Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1951, Síða 109

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1951, Síða 109
UMSAGNIR UM BÆKUR 99 hins illa og góða í manninum sjálfum, og hatur og mannvonzka fá þar óhugn- anlega mikið rúm. Þokan rauSa er hins vegar mjög rómantísk og f jarri veruleik- anum, persónurnar flestar næstum al- góðar. Sagan segir í upphafi frá Isarri (hvernig sem stendur á þessu tvíritaða r í aukaföllunum) Dagssyni og fóst- bræðrum hans: Finnboga Loftssyni, Erpi í Fellsey, Vilmundi í Bitru og Starkaði á Mánafelli. Tilefni fóst- bræðralagsins er uggur vegna kvenna- mála í framtíðinni. Og það má mikið vera, ef þeim á ekki eftir að verða hált á þessum kvennamálum í framhaldi sög- unnar líkt og fóstbræðrum Gísla sögu Súrssonar. í bókinni er firn af manna- nöfnum, en persónulýsingar fremur ein- hliða. Kvenlýsingar eru mjög litríkar en einhæfar. I bókinni er lýst mörgum fögr- um konum með hvítt hörund og rauðar varir, íturvöxnum sveinum, fögru lands- lagi og góðu veðri. Helzt er að Tanni Gellisson trúður og Firba hallarráðs- maður öðlist nokkur persónueinkenni. Börn eru mjög bráðþroska. Unglingar 15—17 ára tala vart um annað en gift- ingar og með mjög fullorðinslegu mál- fari. Ekki vottar fyrir feimni hjá ungl- ingunum. Auðvitað þarf enginn að vinna, nema sveinarnir, 16—17 ára gamlir, vinna í 10 daga að heyskap hjá fátækri ekkju rétt sér til garaans, ann- ars ríða þeir norður um sveitir í 9 vikna ferðalag um hásumarið. Ég hef áður getið þess, að persónur þessarar sögu séu næstum algóðar. — Ég tel ungum mönnum og konum ekki til syndar, þótt þau séu ör til ásta. — Frá þessu er ein undantekning: Hallkell baulufótur. (Datt einhverjum í hug Þór- ólfur bægifótur?). Hallkell þessi er ill- menni að atvinnu og kemur, að því er virðist, bara til sögunnar til að drepa ísólf í Vallanesi, af þvi að koma þarf af stað smá hasar, til þess að sveinarnir fái að reyna sig. Isólfur í Vallanesi er hins vegar bara í sögunni, til þess að Hallkell geti drepið hann. ísólfur situr á sleða, þegar hann er drepinn, og minnir sá at- burður óþægilega á dráp Askels goða. Höfundur gerir eina leiðinlega skekkju í leiðarlýsingu um Borgar- fjarðarhérað, sem hann ætti þó að þekkja. Á blaðsíðu 128 segir svo: „Úr áningarstað var haldið sem leið liggur yfir Hvítá á brúnni hjá Kljáfossi og fram Reykjadal til Kjalvegar." Furðu- legt ferðalag væri það að fara alla leið austur á Kjalveg milli Hofsjökuls og Langjökuls, þegar ferðinni er heitið á Þingvöll úr uppsveitum Borgarfjarðar, enda kemur síðar í Ijós, að ferðafólkið fer vestan Oks. Þess má geta um leið, að mjög er ósennilegt, að reiðfær brú hafi verið á Hvítá á þessum stað á 11. öld. I Sturlungu er aðeins talað um mjóa göngubrú þarna á fyrra hluta 13. aldar. Síðari hluti þessa bindis gerist á ír- landi og í Noregi. Auðvitað dvelja ísarr og félagar hans við konungshirðina, en Isarr heimsækir auk þess Erc mac Búal, bónda í Álfteigi. Einnig kynnist hann launhelgum og tekur einhverja dular- fulla vígslu fyrir tilstilli Clements 0’ Crúnu, sem var prestur hans og kennari heima á íslandi og fór með honum utan. Vígsla þessi ber allmjög keim af leiðslu og draumsýnum, sem víða koma fram í bókmenntum miðalda. Megintilgangur þessa bindis mun sá að rekja þroskaferil Isars Dagssonar. Hann er mikið eftirlætisbarn, sem lifir í sínum eigin óskheimi. Þroska sinn fær
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.