Andvari

Årgang

Andvari - 01.01.1983, Side 72

Andvari - 01.01.1983, Side 72
JÓN L. KARLSSON: Ahrif kulda á þróun og viðhald menningar Homo erectus (hinn upprétti maður), fyrirrennari nútímamannsins, er tal- inn hafa þróazt í Afríku fyrir meira en einni milljón ára. Þaðan lá leið hans til Asíu og Evrópu, en til Ameríku komst hann ekki. Bein og aðrar minjar hafa fundizt á ýmsum stöðum og eru tíðum kenndar við Javamann, Pekingmann eða Neanderthalsmann. Heilinn var minni en nú gerist, þótt flest annað væri svipað. Þessir menn notuðu eld og smíðuðu ýmis áhöld. Þeir byggðu jörðina um langan aldur og réðu þar lögum og lofum í a. m. k. milljón ár. Þegar homo sapiens (hinn viti gæddi maður) kom loks fram á sjónarsviðið fyrir u. þ. b. 100 þúsund árum með enn betri heila og sennilega þroskaðri samfélagskennd, varð hinn frumstæði maður að láta undan síga og var von bráðar úr sögunni. Ekki leið á löngu, unz hinn nýi maður hafði lagt undir sig allan heiminn, og er t. a. m. talið, að hann hafi tekið sér bólfestu í Norður- og Suður-Ameríku fyrir um það bil 50 þús. árum. Ævagamlar leifar, vel varð- veittar, hafa fundizt í Cro-Magnonhellunum í Suður-Frakklandi, og menn, sem þar bjuggu fyrir 35 þús. árum, verða ekki greindir frá frumstæðum nútíma- þjóðum. Lengst af hefur maðurinn búið við ísaldaraðstæður, þótt oft væru löng hlý- viðraskeið. Síðasta kuldatímabil hófst fyrir um 15 þúsund árum, en þar áður höfðu menn hafzt við í norðlægum löndum í öllum álfum heims. Þegar ís- breiða norðurhvelsins þokaðist smám saman suður á bóginn, munu menn fyrst hafa reynt að halda velli í átthögum sínum, en svo fór að lokum, að undanhald varð ekki umflúið. Það leiddi aftur til, að í odda skarst við þjóðir sunnar í lönd- um, sem tóku þeim vitaskuld ekki opnum örmum. Lítið er vitað um gang mála í Norður-Ameríku, en ísbreiðan náði allt til Mexikó og mun hafa flæmt fólk til Mið-Ameríku. Indó-Evrópumenn voru í Rússlandi og víðar, og sumir þeirra fluttust til Mesopótamíu og jafnvel til Indlands, svo sem ráðið verður af skyldleika tungu- málanna. Austur-Síbería hafði verið heimkynni mongólskra manna, en þeir héldu nú suður til Kína,
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116

x

Andvari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.