Morgunblaðið - 19.12.1991, Blaðsíða 32

32
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 19. DESEMBER 1991
Samninganefnd rík-
isins er umboðslaus
eftir Ragnhildi
Guðmundsdóttur
Svo ótrúlega sem það kann að
hljóma hafa kjarasamningar Félags
íslenskra símamanna, eins og ann-
arra opinberra starfsmanna, nú
verið lausir frá því um mánaðamót-
in ágúst/september eða um ríflega
hálfs ijórða mánaðar skeið. Hitt er
þó enn ótrúlegra að allan þennan
tíma hafa ekki farið fram neinar
kjarasamningaviðræður sem staðið
geta undir nafni. Frá lokum þjóðar-
sáttarsamninganna svokölluðu í
haustbyrjun hafa símamenn ein-
ungis fengið þijá fundi með samn-
inganefnd ríkisins og það með eftir-
gangsmunum — nú síðast miðviku-
daginn 11. desember — og því mið-
ur verður að segja það eins og er
að hún virðist ekki undir það búin
að ræða samningsmálin í alvöru.
Okkur í samninganefnd Félags ís-
lénskra símamanna fínnst samn-
inganefnd ríkisins vera umboðslaus
og lítið hafa til málanna að leggja
og tal þeirra fremur, einkennst af
einskisverðu og tilgangslausu
snakki en málefnalegri umræðu.
Sérkjaramálin hafa t.d. hreinlega
ekki fengist rædd. Er samninga-
nefnd ríksins e.t.v. umboðslaus, eða
hvað? Eða hefur fjármálaráðherra
e.t.v. fyrirskipað að tefja umræð-
una?
í lok október lagði samninga-
nefnd ríkisins fram „efnisatriði
vegna kjarasamninga", sjö síðna
vélritað plagg, þar sem hún segist
„ekki reiðubúin til samninga um
nein atriði sem fela í sér hækkun
heildarlauna til einstakra stéttarfé-
laga umfram önnur“. Ennfremur
segir í plagginu að samninganefnd
ríkisins sé ekki reiðubúin, við núver-
andi aðstæður eins og það heitir,.
„til samninga við einstaka viðsemj-
endur um breytingar á fyrirkomu-
lagi vinnu eða á öðrum atriðum sem
leitt gætu til útgjaldaauka fyrir rík-
isstofnanir eða ríkisfyrirtæki, en
það þýðir einfaldlega, miðað við
boðorð ríkisstjómarinnar um spam-
að og niðurskurð, að samninga-
nefnd ríkisins stéfnir á „flatan nið-
urskurð" á launum BSRB-félága
og skila launafólki stórum mínusi."
verið nefndur frysting óréttlætis
þar sem að leiðréttingar einstakra
starfshópa og ýmiss konar sann-
girnismál hafa ekki fengist rædd.
Aðildarfélögum BSRB þykir orðið
brýnt að taka á ýmsum slíkum sér-
málum og vilja því nýta samnins-
réttinn sjálf til að ganga frá eigin
samningum. Þar sem samninga-
nefnd ríkisins er ekki til viðræðu
um sérmál einstakra stéttarfélaga
opinberra starfsmanna er hún í
raun að hunsa rétt þeirra til að
ganga frá eigin samningum og
beina yfírstandandi kjarasamninga-
viðræðum inn á braut þess konar
heildarsamflots sem ætlað er að
„skila“ launafólki stórum mínusi.
Út af fyrir sig kann samninga-
nefnd ríkisins að vera vorkunn þeg-
ar hún segist ekkert hafa að bjóða,
því að bak við hana stendur ríkis-
stjórnin með sín niðurskurðar- og
samdráttarárform. En það breytir
ekki því að fyrir aðildarfélög BSRB
er það óþolandi að vera boðið upp
á að leita kjarasamninga við um-
boðslausa fulltrúa ríkisvaldsins,
eins og seinagangurinn og tíðinda-
leysið í viðræðunúm frá því í sept-
emberbyijun ber gleggst vitni um.
Ríkisstjórnin og breiðu bökin
Sámningsrétturinn er hjá
aðildarfélögunum
Á þessú hefur samninganefnd
ríkisins síðan hangið eins og hundur
á roði. Um nokkurra ára skeið hafa
samningar á vinnumarkaði ein-
kennst af stórum samflotum. Heild-
arsamningarnir sem út úr siíkir
koma geta haft ýmsa kosti, en einn-
ig þann ókost sem stundum hefur
Sigurbjörn Sveinsson
-Jean Posocco
■ FJOLVAUTGAFAN vinnur að
því í samráði við Blindafélagið að
gefa út í nýjum búningi ævintýri
Sveinbjarnar Sveinssonar kenn-
ara. Bókin er öll myndskreytt og
litprentuð. I fyrra gaf Fjölvi út
fræðsluævintýrið Glókoll þar sem
margföldunártaflan. ef. kennd. Nú
kemur út sagan af Dvergnum í
. sykurhúsinu, bráðfyndin saga um
kátan dverg og göfúgan konung.
Bókin er myndskreytt í litum af list-
amanninum Jean Posocco, sem er
franskur að upprúna og tengdur
Islandi.
Ennfremur er erfitt að koma
auga á nokkra glóru í þeim áform-
um ríkisvaldsins að einkavæða jafn-
vel þau fyrirtæki sem starfa á
grundvelli einokunar, án þess að
tillit sé tekið til hagkvæmnissjónar-
miða og hagsmuna neytenda og
starfsfólks. Reynslan bæði utan
lands og innan er sú að að iðulega
hafi ráðstafanir af þessu tagi leitt
til hærri þjónustugjalda og lakari
þjónustu. En það er víst ekki sama
hvort það er Jón eða séra Jón; þann-
ig er ríkisstjórnin reiðubúin að
leggja blessun sína yfír einokun,
bara ef hún á sér stað á hinum
svokallaða fijálsa markaði.
að þarna var einungis um að ræða
tilfærslu frá sveitarfélögum til ríkis
vegna nýlegra verkaskiptalaga
þessara aðila, og meint fjölgun hjá
„hinu opinbera“ því engin.
Þetta og annað sem tínt hefur
verið til opinberum starfsmönnum
til hnjóðs í orðaskaki síðustu vikna
leiðir þvert á móti í ljós nytsemi
þeirrar opinberu þjónustu sem hald-
Ragnhildur Guðmundsdóttir
Samninga undanbragðalaust
Opinberir starfsmenn hafa mátt
sæta því að undanförnu að vera
gerðir tortryggilegir og störf þeirra
talin lítils virði. Rokufréttir birtust
til að mynda um það í fjölmiðlum
nýlega að þeim hefði fjölgað um
5-600 á skömmum tíma og þetta
haft til marks um stjórnlitla út-
þenslu hins opinbera og verklitla
starfsmenn þess, og því ekki nema
rétt og sjálfsagt að grisja þennan
sæg. Hitt vita allir sem vilja vita
„Sú pattstaða sem ein-
kennt hefur kjarasamn-
ingaviðræðurnar frá
því í haust er alfarið á
ábyrgð viðsemjenda
okkar. Við gerum kröfu
um að hér verði breyt-
ing á og samninganefnd
ríkisins verði falið að
taka alvarlega það
verkefni sitt að ljúka *
samningum.“
ið er uppi hér á landi. Um það verð-
ur ekki deilt að fækkun opinberra
starfsmanna hefur slakari samfé-
lagslega þjónustu í för með sér, og
það er sannarlega ábyrgðarhluti að
vilja stuðla að slíku.
Það er ólíkt nærtækara verkefni
fyrir stjórnvöld að efna fyrirheit
þjóðarsáttarsamninganna um auk-
inn kaupmátt launataxta, og fyrsta
skrefið í þá átt væri að gefa samn-
inganefnd ríkisins raunverulegt
umboð til slíkra samningagerðar.
Sú pattstaða sem einkennt hefur
kjarasamningaviðræðurnar frá því
í haust er alfarið á ábyrgð viðsemj-
enda okkar. Við gerum kröfu um
að hér verði breyting á og samn-
inganefnd ríkisins verði falið að
taka alvarlega það verkefni sitt að
ljúka samningum.
Vegna seinagangs hafa samning-
ar nú verið lausir allar götur frá því
í byrjun september. Því gerum við
kröfu um að væntanlegir kjara-
samningar verði afturvirkir til 1.
september á þessu ári.
Höfundur er formaður Félags isl.
símamanna og varaformaður
BSRB.
Ríkisstjómir á íslandi hafa jafn-
an verið fundvísar á breiðu bökin í
þjóðfélaginu og er sú sem nú situr
engin undantekning. Þannig á að
velta stórauknum álögum yfir á
sjúklinga og barnafólk og draga
úr þjónustu þess velferðarkerfís
sem byggt hefur verið upp undan-
fama áratugi með ærinni fyrirhöfn.
Opinberum starfsmönnum á að
fækka um 600 eða svo, en fátt
verður um svör þegar óskað er eft-
ir nánari útlistunum á þeirri ráða-
gerð. Eiga símamenn að hætta við-
gerðarþjónustu eða póstmenn að
hætta að bera út póst? Er lögreglan
svo yfirmönnuð að ekki sjái högg
á vatni þótt nokkrir úr hennar röð-
um verði látnir taka pokann sinn?
Ber §öldi barna í bekkjardeildum
gmnnskólanna vott um að kennur-
um megi fækka? Og meðal annarra
orða: Eru ekki alltof margar fóstrur
í starfí?
Nei, þvert á móti blasir við að
komi áform stjórnvalda um fjölda-
uppsagnir opinberra starfsmanna
til framkvæmda mun félagsleg
þjónusta versna að sama skapi.
Sérstök ástæða er til að vara við
tillögum um flatan niðurskurð á
launa- og rekstrargjöldum þar sem
þær koma verst við þjónustu þeirra
Átofnana sem best eru reknar og
geta ekki dregið saman seglin nema
með því eina móti að skerða þá
þjónustu sem veitt er.
Landssöfnun Hjálpar-
stofnunar kírkjunnar
eftir Margréti
Heinreksdóttur
Enn á ný fer stofnunin þess á
leit við íslenzku þjóðina, að hún
veiti henni brautargengi í viðleitni
sinni til að leggja sitt litla lóð á
vogarskál mannúðar í harðri veröld;
viðleitni hennar til að gefa lífsvon
þó ekki sé nema örfáum þeirra
mörgu barna, sem litla eða enga
eygja; til að leiða inn á veg mennt-
unar þó ekki sé nema örfá þeirra
mörgu barna, sem enga aðra leið
eiga til skólaöngu; til að veita lækn-
ishjálp og hjúkrun þó ekki sé nema
örfáum þeirra mörgu, sem eiga
hennar ekki kost; til að klæða og
fæða þó ekki sé nema örfá þeirra
mörgu — karla, kvenna og barna,
— sem hrelld eru af náttúruhamför-
um eða hörmungum, sem valdafíkn
og togstreita misviturra manna
hafa yfír þau leitt — og viðleitni
hennar til að hlaupa undir bagga
með þeim landsmönnum okkar,
bæði einstaklingum og samtökum
þeirra, sem verða fyrir skyndilegum
áföllum og erfiðleikum og fá ekki
þann stuðning opinberra stofnana
sem skyldi.
Við íslendingar erum lítil þjóð
og þess ekki að vænta, að lóð okk-
ar .geti vegið þungt á vogarskálum
mála á alþjóðavettvangi. Engu að
síður höfum við leitazt við að vera
þátttakendur í alþjóðlegu samstarfi
og láta rödd okkar heyrast og tíðum
þykir til mikils að- vinna að „koma
Islandi á heimskortið“ eins og kom-
izt er að orði.
Við höfum talið mikilsvert að
koma á framfæri íslenzkri menn-
ingu hverskonar og stuðla að fram-
gangi íslenzkra lista á erlendum
grundum, íslenzkir íþróttamenn
fara víða til þátttöku í kappleikjum,
stjórnmálamenn og fræðimenn ís-
lenzkir sitja alþjóðlegar ráðsteíriur
á ýmsum sviðum og telja sig hafa
sitthvað til mála að leggja, öðrurh
til gagns sem og okkur sjálfum og
svo mætti áfram telja.
Með sama hætti hafa ýmsir aðil-
ar, bæði einstaklingar og stofnanir,
þar á meðal Hjálparstofnun kirkj-
unnar — komið Íslandí á heimskor-
tið með því að koma á framfæri
hlýhug-og framlögurrí landsmanna
til þeirra, sem skort og neyð líða,
— framlögum, veittum af fúsum og
frjálsum vilja, oft af þeim, sem í
raun eru lítils megandi en hika
engu að síður við að leggja fram
sinn skerf öðrum til hjálpar.
Þetta fólk — landar okkar allir,
sem styðja starf Hjálparstofnunar
kirkjunnar, hjálpa henni til að
hjálpa öðrum, eru að mínu mati
þeir, sem hvað sannasta trú eiga í
hjarta sínu; þeir, sem öðrum fremur
lifa í anda þess boðskapar sem
Kristur færði mönnunum.
Þetta á við, hvort sem menn
gefa af auðlegð eða litlum efnum
— fórnimar eru að vísu misstórar,
sumir þurfa að neita sér um meira
fyrir bragðið en aðrir, sumir gefa
meira af auðlegð hjarta síns en
veraldlegum sjóðum, — en öll bera
þessi framlög vitni mannúð og
kærleika.
í hinu almenna bréfí Jakobs seg-
ir:
„Hvað stoðar það, bræður mínir,
þótt einhver segist hafa trú, en
hefir eígi verk? Mun trúin geta
frelsað hann? Ef bróðir eða systir
eru nakin og vantar daglegt viður-
væri, og einhver yðar segði við
þau: Farið ,í friði, vermið yður og
mettið, en þér gefíð þeim ekki það,
sem líkamipn þarfnast, hvað stoðar
það? Eins ér líka trúin dauð í sjálfri
Sér, vanti hana verkin.
Ég hei' orðið þess vör, að aðstoð
ísleridinga er.þeitt] mun betur met-
in, sem ménri vita, að þeir hafa sjálf-
ir enga sérstaka hagsmuni af því
að veita þessa hjálp; þeir veita hana
ekki til að afla sér pólitískrar vel-
vildar eða auka pólitísk áhrif, ekki
til að afla sér markaða eða koma
ár sinni fyrir borð á annan hátt.
Menn vita, að þessi aðstoð er veitt
af hreinum hlýhug og hugheilii
mannúð og því veitist þeim auðveld-
■ara en ella að þiggja hana með gleði.
• Við skyldum aidrei gleyma því,
að það er mörgurn érfitt að þurfa
áð þiggja aðstoð, bæði hér heima
Qg erlendis, mörgum þykir sárt að
vera svo umkomulausir, að þeir
þurfi að leita eftir hjálp, hvort held-
úr er eigin landsmanna eða er-
lendra þjóða, því flestir eiga sitt
stolt og þeir fátæku og umkomu-
lausu ekki síður en aðrir.
Því skiptir miklu með hveijum
Margrét Heinreksdóttir
„Þetta fólk — landar
okkar allir, sem styðja
starf Hjálparstofnunar
kirkjunnar, hjálpa
henni til að hjálpa öðr-
um, eru að mínu mati
þeir, sem hvað sannasta
trú eiga í hjarta sínu.“
hætti og með hvaða hugarfari að-
stoð ér veitt. Sá, sem finnur, að
gjöf er gefín með gleði og af kær-
leika, getúr glaður þegið — og slík
gjöf fæðir af sér kærleika.
Fyrir hönd stjórnar og starfsfólks
Hjálparstofnunar kirkjunnar vil ég
þakka öllum, bæði einstaklingum,
stofnunum og fyrirtækjum, sem
lagt hafa starfi hennar lið á undan-
förnum árum og gefið þeim, sem
fyrir hana starfa, þá dýrmætu gjöf
að geta á vettvangi hins alþjóðlega
hjálparstarfs verið stoltir af því að
vera íslendingar. Vonandi verður
svo áfram.
Landsiriönnuni öllum óskum við
góðrar aðventu og gleðilegrar há-
tíðar.
I
I
I
Höfundur er stjórnarformaður
Hjálparstofnunar kirkjunnnr. ■