Morgunblaðið - 19.12.1991, Blaðsíða 26

26
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 19. DESEMBER 1991
Allar
|éla£jafir
á einnm stel
Fimmtudag 19. des. kl. 10-19
Föstudag 20. des.... kl. 10-22
Laugardag 21. des.. kl. 10-22
Sunnudag 22. des... kl. 13-18
Mánudag 23. des.... kl. 10-23
Þriðjudag 24. des... kl. 9-12
LIFANDI TÓIMLIST ALLA DAU
Knapinn á hestbaki
Bókmenntir
Sigurjón Björnsson
Albert Jóhannsson í Skógum:
Handbók íslenskra hestamanna.
Bókaútg. Örn og Örlygur 1991,
232 bls.
Talsvert safn er til orðið af
„hestabókum“ á íslensku. Ef allt
er saman komið ætti það að fylla
væna hillu í bókaskáp. Langflestar
hafa bækur þessar komið út á allra
síðustu árum. Þar eru gríðarmikil
rit um ættir hrossa, mörg rit um
tamningar, hirðingu, járningar,
lækningar o.fl. Og tvö vönduð tíma-
rit eru gefín út.
Nú bætist nýtt rit í safnið, titlað
handbók. Höfundur er kunnur
hestamaður sem um langt skeið var
auk þess í fararbroddi um málefni
hestamanna. Hann býr því bæði
yfír mikilli reynslu og þekkingu.
Bókin skiptist í 23 kafla, alla
mjög stutta. T.a.m. er upphafskafl-
inn, Saga íslenska hestsins, þijár
blaðsíður tæpar. Það er óneitanlega
stutt saga. Kafli er nefnist Járning-
ar og hófhirða er 2 'h bls. Sumir
eru þó nokkru lengri.
í köflum þessum — eða handbók-
argreinum sem líklega væri réttara
nafn — er fjallað um geysimargt
og kemur það sér áreiðanlega vel
fyrir þá sem eru að byija í hesta-
mennsku. Ég veit ekki um neina
eina bók þar sem jafnframt er tek-
ið til umfjöilunar. En líklegt er að
marga fýsi að vita fleira en þar er
tæpt á. Benda má á að aftan við
kaflana er sundurliðuð upptalning
á bókum um hesta og hesta-
mennsku og mun þar flest talið sem
máli skiptir. Æskilegra hygg ég þó
að hefði verið að vísa til lesefnis í
lok hvers kafla. Mætti athuga það
ef bókin verður gefin út aftur.
Ástæða er til að minnast sérstak-
lega á kaflann um hestaliti. Hann
er ítarlegur og ekki síst áhugaverð-
ur sakir hinna mörgu mynda bæði
skýringarmynda og fagurra lit-
mynda. Þá er kaflinn um hestanöfn
prýðilegur. Eru þar orð í tíma töluð
því að alltof mikið er um leiðinleg
og bjánaleg ónefni á hestum.
Yfírleitt er frásögn Alberts lipur,
skýr og einföld og í flestum tilvikum
er bersýnilegt að traust persónuleg
reynsla er að baki. Maður saknar
þess helst að hann skyldi ekki gefa
Albert Jóhannsson
sér tóm til að rita lengra mál í
mörgum tilvikum.
Bókin er ágætlega útgefín. Brot
er handhægt og þægilegt og margt
er góðra teiknaðra skýringar-
mynda. í bókarlok eru orðskýringar
í stafrófsröð og er það gott fram-
lag, svo og orðakví, sem er býsna
skemmtilegt heiti á því sem jafnað-
arlega nefnist atriðisorð.
Skerfur til verkalýðssögu
__________Bækur_______________
Björn Bjarnason
Þá rauður loginn brann — við-
talsbók. Höfundur: Haraldur Jó-
hansson. Útgefandi: Hildur,
1991. 311 blaðsíður.
Þetta er sérkennileg bók. Höf-
undur ræðir í henni við ellefu ein-
staklinga: Ólaf Friðriksson, Ingólf
Jónsson, Brynjólf Bjarnason,
Tryggva Helgason, Steingrím Aðal-
steinsson, Þorstein Pétursson, Guð-
mund Guðmundsson, Ásgeir Blönd-
al Magnússon, Finnboga Rút Valde-
marsson og Jón úr Vör. Kallar hann
þá ellefu öndvegismenn verkalýðs-
samtakanna á millistríðsárunum,
mótunarskeiði þeirra. Elsta viðtalið,
við Ólaf Friðriksson, er þijátíu ára
gamalt, frá haustinu 1961. Hið síð-
asta, við Jón úr Vör, er tekið 1987,
en flest virðast viðtölin tekin árið
1973.
Tilgangur viðtalanna er ekki
endilega sá að veita lesandanum
sýn yfir ævi og störf viðmæland-
ans, því að meira er staldrað við
ættir, uppruna og æsku- og mótun-
arár en sjálf starfsárin. Með þess-
ari aðferð er höfundur að leita að
viðhorfum þessara manna til kom-
múnisma, sósíalisma og verkalýðs-
hreyfingar, en allir viðmælendur
hans hafa aðhyllst þessar stjórn-
málaskoðanir eða látið að sér kveða
í verkalýðsbaráttunni.
Höfundur hefur augljóslega
mikla trú á heimildagildi viðtala.
Með bókinni telur hann sig vafa-
laust vera að leggja fram skerf til
sögu fyrrgreindra hugsjóna og
verkalýðshreyfingarinnar hér á
landi. Er ástæðulaust að gera lítið
úr þeirri viðleitni. Eigi hún að bera
þann árangur sem að er stefnt,
þurfa þeir, sem rita þessa sögu að
vita um viðtalsbókina og nota hana
sem heimild um viðhorf þeirra, sem
þar eru kallaðir til vitnisburðar. Að
þessu leyti má líta á bókina sem
handbók eða heimildarit fyrir
áhugamenn um verkalýðssögu.
Tilgangur bókarinnar er ekki að
bregða gagnrýnu ljósi á viðhorf við-
mælendanna. Hún er að því leyti
hefðbundin, vinsamleg úttekt á
þeim atburðum, sem vinstrisinnum
er tamt að nefna, þegar þeir ræða
um sögu Kommúnistaflokks ís-
lands, Sósíalistaflokksins og verka-
lýðshreyfingarinnar. í formála
bendir höfundur réttilega á að við-
mælendur hans hafí ekki alltaf ver-
ið sammála. Á hinn bóginn er ekki
gerð nein tilraun til að auðvelda
Haraldur Jóhansson
lesandanum að átta sig á ágrein-
ingnum.
Við hrun sósíalisma og kommún-
isma á heimsmælikvarða verða við-
horf margra viðmælenda höfundar
enn meiri tímaskekkja en ella í sam-
tímanum. Raunar má deila um,
hvort þeim sé nokkur greiði gerður
með því að birta viðtölin einmitt
nú á þessum tíma. Hvers vegna var
það ekki gert, á meðan sú von
blundaði enn í bijósti einhverra, að
þessi svokallaða verkalýðsstefna
kynni að skila einhveijum haldgóð-
um árangri?
Ilclgi JPjnniason
< Kristjrf.. rrf.m.'"' N
Sn,mít»MÍf,fíaf
GOÐ BOK
Borgfírðingaljóð
Ljóð cflir 120 núlifandi höfunda úr Mýra- og
Borgarfjarðarsýslum, Akranesi og Borgamesi.
Efni ljóðanna er afar fjölbreytt, mörg þeirra
á léltum og gamansömum nótum, tækifæris-
kveðskapur og vísur. Bók fyrir alla sem hafa
gaman af skemmtilegum kveðskap.
Verð: 4.550,- krónur
Bændur á hvunndagsfötum
Þriðja bindi. Yiðtalsbók Helga Bjamasonar.
Rætt er við Egil Ólafsson á Hnjóti í
Örlygshöfn, Eirík Sigfússon á Sílastöðum
í Kræklingahlíð, Bjöm Sigurðsson í Úthlíð
í Biskupstungum og Egil Jónsson á
Seljavöllum í Nesjasveit. Allir þessir
bændur eiga það sameiginlegt að vera
opinskáir og ómyrkir í máli.
’ 'Verð:198Ö:-Yrón'ur
Og þá rigndi blómum
Smásögur, ljóð og leikrit eftir 142 borgfirskar
konur. Einstök bók, sú fyrsta sinnar tegundar.
Elsti höfundurinn í bókinni er Steinunn Finnsdóttir,
amma séra Snorra á Húsafelli. Yngsti höfundurinn
er Jenna Huld Eysteinsdóttir, aðeins 14 ára gömul.
Fjölbreytt og skemmtilegt efni, sem allar konur
munu hafa gaman af að lesa og eiga.
Verð: 4.550.- króriur
Draumar. Fortíð þín, nútíð og framtíð
Höfundurinn Kristján Fn'mann, hefur í mörg ár
kannað drauma og boðskap þeirra. Þessi
nýstárlega og forvitnilega bók hjálpar þér að
ráða gátur draumanna, frnna réttu svörin og
lykla að völundarhúsi draumalífsins.
Bókin er prýdd fjölda mynda.
Verð: 2.480.- kronur
HORPUUTGAFAN
Stekkjarholt 8 -10, 300 Akranesi / Síöumúli 29, 108 Reykjavík