Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Blaðsíða 23

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Blaðsíða 23
BJARNAGARÐUR 27 sinna á gjóskulögum við Ytri-Dalbæ og víðar, en örgreinirinn hefur stóraukið möguleikana á að bera kennsl á örþunn gjóskulög. Annað snið gegnum Bjarnagarð er það snið vestur af Hraunkoti (3. á korti II, 14. mynd), sem séra Sigurjón Einarsson og Þorleifur Einarsson mældu. Önnur þau snið, sem hér eru birt, eru snið, nokkuð einfaldað (15. mynd) í bakka skurðar í Þykkvabæjarmýri (4 á korti II), er áður var getið, snið niður á aðalgarð vestan þjóðvegar milli Víkurbæjanna (17. mynd), og snið (2 á korti II, 16. mynd) gegnum aukagarð þann, er liggur norðan heimreiðarinnar að Eystri-Dalbæ og samsíða henni. Á nokkrum stöðum hefur verið grafin hola niður í garða til aldursákvörðunar. Þrjú eru þau gjóskulög, sem fyrst og fremst koma að gagni við aldursákvörðun á Bjarnagarði (17. mynd). Hið yngsta þeirra er gjóskulagið úr Öræfajökulsgosinu 1362 (Ö 1362), ljóst og auðþekkt lag, um 1 sm þykkt á Landbrotshrauninu austanverðu.25 Næsta lag neðan við það er svart lag, um 0,3 sm þykkt, og telur Guðrún Larsen það vera úr Grímsvötnum.26 Elsta gos, sem annálar geta um og kann að hafa verið í Grímsvötnum, var árið 1332,27 en þetta lag er að líkindum talsvert eldra. Þriðja lagið, enn nokkru neðar, er það lag, sem um áratugi hefur í mæl- ingadagabókum mínum verið skráð sem „olífufráa lagið" eða "blágráa lagið" vegna auðkennilegs litar þess, en vegna hans hefur það reynst mjög nytsamt sem leiðarlag í sniðum í Vestur-Skaftafellssýslu. Lagið er ísúrt og þarafleið- andi komið úr megineldstöð. Þykkt þess og kornastærðardreifing bendir til upptaka á Mýrdalsjökulssvæðinu28 og því er það merkt hér með bókstafnum M. Þetta lag hefur fallið nálægt miðbiki 13. aldar og er freistandi að telja það myndað í því gosi árið 1245, sem fornir annálar kenna við Sólheimajökul29 og á að líkindum upptök í vesturhluta Kötluöskjunnar, en það gæti verið 1-2 áratugum eldra. Að því er best verður séð nær óhreyfð mold yfirleitt 2-3 sm niður fyrir þetta lag ofan á Bjarnagarði í þeim sniðum, sem mæld hafa verið norðan Koðra- botna og í botnunum sjálfum. í sniðinu suður af Ásgarði er vottur af svörtu lagi í garðhnausum. Það er því eldra en garðurinn. Sama lag er að finna undir aukagarðinum samhliða heimreiðinni að Eystri-Dalbæ (16. mynd). Þetta lag á líklega upptök í Vatnajökli, en um aldur þess verður ekki meira sagt en það, að hann virðist eitthvað nær aldri lagsins M en aldri Landbrotshraunsins, sem brátt verður að vikið. Líklega er þetta gjóskulag ekki yngra en frá um 1150. Niðurstaðan af ofangreindu er sú, að mestur hluti hins eiginlega Bjarna- garðs hafi verið hlaðinn nálægt aldamótunum 1200. Svipaðs aldurs og aðal- garðurinn virðist áðurnefndur aukagarður norðan heimreiðarinnar að Eystri-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.