Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Blaðsíða 55

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Blaðsíða 55
MINNINGARTAFLA 59 óyggjandi sé í vísitasíu 2. ágúst 1790: „Altarisvængjabrík með máluðum list- um og portraitum Björns Gislasonar og Guðrúnar Eggertsdóttur". Hér virðist hún því komin yfir altari.2 Það, að töflunnar er ekki getið fyrr er því einkennilegra, sem Guðrún hefur gefið kirkjunni fjölda gripa, altarisdúk, rykkilín, skírnarfat, klukku (sem steypt var upp úr annarri gamalli), og færir Jón biskup Vídalin henni lof- semdarþakkir fyrir i vísitasíu 22. september 1710.3 Skýringin gæti líklegast helst verið sú, að kirkjan hafi upphaflega alls ekki átt mininngartöfluna, heldur hafi Guðrún talið hana séreign sína, jafnvel þótt hún kynni að hafa verið höfð í kirkjunni.4 Eftir andlát hennar, þegar skipti fara fram og afkomendur þeirra hjóna eru engir, er ekkert líklegra en að erf- ingjar, sem voru þá útarfar, hafi ákveðið að gefa kirkjunni töfluna, enda talið hana best niðurkomna þar í kirkjunni. Þetta er í rauninni ekki stórt atriði viðvíkjandi þessari minningartöflu, hitt er meira um vert að reyna að skyggnast eftir, hver gert hafi hana svo ágætlega sem raun ber vitni. Telja verður víst, að taflan sé íslensk. Það sést best á áletrununum undir myndunum innan á vængjunum, sem eru á íslensku. Að vísu eru til danskar altaristöflur frá fyrri tímum með íslenskum áletrunum, en þá eru oftast nær fleiri eða færri ritvillur sem segja til, að málarinn hefur ekki skilið hvað hann var að skrifa heldur haft áletrunina uppskrifaða fyrir sér og auðveldlega orðið á smáskyssur. Þegar litast er um í heimi íslenskra listamanna þessa tíma er sannarlega ekki í marga staði að líta. Verður fyrst fyrir manni nafn séra Hjalta Þorsteinssonar prófasts í Vatnsfirði, sem er líklegast eini listamaður þeirra tíma, sem nam er- lendis fagrar listir, enda skaraði hann langt fram úr fyrri tíðar mönnum, sem fengust við málaralist eða höggmyndalist (útskurð). Virðist enda svo, að aðrir listamenn komi vart til greina til að geta gert töflu sem þessa. Séra Hjalta og list hans hafa verið gerð skil víða, og skal einkum bent á grein Matthíasar Þórðarsonar i íslenskum listamönnum, I,5 og greinar Krist- jáns Eldjárns í Ársriti Sögufélags ísfirðinga 1978.6 Viðbúið er þó, að eitthvað kunni enn að koma í ljós af verkum, sem örugglega megi eigna séra Hjalta, svo afkastamikill listamaður sem hann hefur verið, og er þó margt týnt og tröllum gefið af verkum hans. En séra Hjalti hafði framast i Kaupmannahöfn og lært þar málaralist, höggmyndalist, hljóðfæraslátt og söng, í rauninni allar þær fagrar listir, sem þá stóð til boða að læra. Og slíkur var listaáhugi séra Hjalta, að hann virðist hafa gert myndir án tilefnis, til dæmis mannamyndir án sérstakrar beiðni. En niðurstaða um málarann fæst þó best með því að bera saman þessa
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.