Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Blaðsíða 126

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Blaðsíða 126
130 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS beinasafnið gefi betri heildarmynd af íbúum hlutaðeigandi staða, þá eru Skeljastaðabeinin margfalt meiri hluti Þjórsdæla hinna fornu þann skamma tíma sem grafreitur þeirra var við lýði, heldur en Jórvíkurbeinin af íbúum borgarinnar þær 6 aldir, sem áætlað er að kirkjugarður St. Helen-on-the- Walls hafi verið notaður. Burtséð frá þeim vafa um ágæti þessa úrtaks, sem skapast af því að margir kirkjugarðar voru samtímis í York og af því að hún skiptir á umræddu tímabili oft all-harkalega um stjórnendur. Ennfremur láta greinarhöfundar að því liggja að ég hafi áætlað dánartölu Þjórsdæla út frá beinunum. Hvað það snertir var ég i sömu aðstöðu og rann- sakendur Jórvíkurbeinanna, og báðir komust við að sömu niðurstöðu, nefni- lega að beinagrindur barna á fyrsta ári væru svo fáar (7% af Skeljastaða-og 3,2% af Jórvikurbeinum), að auðsýnt væri að það væri víðsfjarri ungbarna- dauða á þeim tíma og þessvegna vonlaust að reikna út dánartölu íbúanna af beinunum. En sennilega mun það svífa óljóst fyrir hugskoti höfunda, að dánartala kemur við sögu í greininni í Forntida gárdar, við tilraun til að áætla stærð sóknarinnar er átti gröft að Skeljastöðum. Það er gert með hliðsjón af dánartölum frá fyrri hluta 19. aldar meðan ungbarnadauði var enn óskap- legur, og gengið út frá að hlutfall milli látinna yngri og eldri en tvítugra hafi verið líkt þá og meðal Þjórsdæla. Ennfremur er gengið út frá því að bein eldri manna en tvitugra gefi nokkurnveginn upprunalega mynd af fjölda þeirra í garðinum og að með hækkun tölu þeirra í 70 sé séð fyrir vanhöldum af völd- um eyðingar. Út frá þeim fjölda látinna, eldri en tvítugra, og áætlaðri dánar- tíðni þeirra 19%, fundinni með hliðsjón af breytingu á dánartíðni eldri en 20 ára á tímabilinu 1834-1930, hef ég svo reiknað út fjölda sóknarmanna sam- kvæmt þeim tveim skoðunum er þá ríktu um eyðingu Þjórsárdals, Ólafs Lárussonar að dalurinn hafi lagst í eyði á 11. öld og Jóns Espólíns, Þorvalds Thoroddsens o.fl. að það hafi orðið á fyrri helmingi 14. aldar. Það ætti svo að vera óþarft að taka það fram að niðurstaðan var ótvíræð í vil fyrra álitinu, ef ekki væri hin spaugilega tilvitnun höfunda til „Þórarinsson, 1950" um eyð- ingu Þjórsárdals. Hversvegna vísa þeir ekki til ritgerðar hans i Forntida gárdar? Hún gæti opnað augu þeirra fyrir hættu, sem getur skapast, þegar samstarfsaðilar beita hvor sinni rannsóknartækni án þess að gera sér nægilega grein fyrir takmörkunum aðferða hvors annars, en það, ásamt sambandsleysi milli aðila af völdum stríðsins, varð orsök að þeim hörmulega tímatalsruglingi sem ríkti í sambandi við eyðingu Þjórsárdals í Forntida gárdar. Það ber talsvert á sambandsleysi höfunda við íslenskar heimildir, eins og þeim hafi gleymst að úrgangurinn varð til við íslenskar aðstæður. Þannig er það lítið upplýsandi um hvaða jurta var neytt hér, að vísa til „Usher 1974". Þar væru Grasnytjar Björns Halldórssonar betur við hæfi, og að nota Eras- mus að heimild um sóðaskap er lítt skiljanlegt, slík ofgnótt íslenskra heimilda
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.