Kirkjuritið - 01.10.1972, Blaðsíða 11

^Qnn söngkennari skólapilta við
L®rða skóla og fóum órum síðar
^ennari prestaskólanema. Gœtti ó-
^rifa hans því óðfluga víða um land
°9 þó enn frekar, er bcekur hans
0,T|u til sögu. Voru þó dagar hins
°idagamla grallarastíls brótt taldir,
enda hafði hann sums staðar, eins
°9 annað fró fyrri tíð, ratað í dýpstu
°'ðurlœging sakir vanrœkslu og
unnóttuleysis.
Bcekur Péturs, er tónmennt varða,
v°ru þessar: íslenzk sólmasöngs- og
^essubók, einrödduð. Kom h ún út
Sólmasöngsbók með þrem
r°ddum, útgefin í Kaupmannahöfn
árið eftir dauða Péturs. Enn-
remur þýddur Leiðarvísir til þekk-
'n9ar á sönglistinni eftir J. C. Ge-
°auer.
2
Trúlegt er< ag fáir íslendingar geri
Ser Ijóst, hve skammt er bilið frá
°Ss til þeirra kynslóða, er síðastar
°ndust við þann gamla söngstil
^ a,larans og rímnanna. Kona í
J^kupstungum, sem alizt hafði upp
einlœga trúrcekni og kirkjurœkni,
er|daðist fyrir fjórum árum á nírœð-
Saldri. Hún minntist á síðustu árum
9Qrnals fólks, er hún heyrði tala með
s°knuð
um grallarasönginn. Jafn-
fH^ m'nntist hún þess, hve yngra
hreifst af hinum nýju lögum,
Erw,r^radda söng og harmóniumspili.
rnun fjöldi fólks á lífi af þeim,
e,ga áþekkar minningar. Auð-
Enn
sem
velt
nákv,
varð.
Ekki
Vceri þvi enn að skrifa nokkuð
œrna sögu þeirrar byltingar, sem
munu kirkjur almennt hafa
eignast hljóðfœri, fyrr en upp úr
aldamótum. Mun og fram að þeim
tíma og lengur hafa skort menn,
er kynnu að leika á þau hljóðfœri.
Einum brautryðjanda þeirrar listar
austanfjalls á Suðurlandi kynntist ég
allnáið, þótt aldursmunur vœri nokk-
ur. Það var Jóhannes Erlendsson á
Torfastöðum, mágur sr. Eiriks Þ. Stef-
ánssonar. Mig skorti á þriðja ár i
þrítugt, en hann var á þriðja ári
áttunda tugar, þegar fundum bar
fyrst saman. Það mun hafa verið
nœrri áramótum 1954 og 55. Þá var
hér um bil hálf öld liðin frá því,
að hann réðst fyrsti farkennari í
Biskupstungur og hóf jafnframt að
kenna ungum og eldri, einkum i
Biskupstungum og Laugardal, har-
móníumleik. Er ég hitti hann fyrstan
manna i fyrsta skipti í bœjardyrum
á Torfastöðum, var hann þó svo vel
á sig kominn, fríður og geðþekkur
og kvikur i fasi, að ég hefði varla
talið hann eldri en sextugan. Sjö ár
vorum við samtíða á Torfastöðum, og
fór vel á með okkur. Hann kunni frá
ýmsu að segja. Hann var fœddur
Húnvetningur að Brekku í Þingi. Fað-
ir hans var Erlendur Gislason, albróð-
ir Unu þeirrar, sem Unuhús í Reykja-
vík var við kennt. Á barnsaldri reið
hann út með Jóni á Þingeyrum,
mundi tilsögn hans og geigvœnlegan
sprett á Valda-Jarpi, siðasta reið-
hesti Jóns. Til Reykjavikur barst Jó-
hannes með fólki sínu, er hann var
um ellefu ára. Ári síðar eða svo
gerðist hann vikadrengur við Thom-
sensmagasín, einhverja umfangs-
mestu verzlun hér á landi á þeirri
tíð. Var hann starfsmaður þar i full-
201