Helgafell - 01.04.1944, Blaðsíða 150

Helgafell - 01.04.1944, Blaðsíða 150
124 HELGAFELL Jafnvel sumir þeir, sem rithöfundar- nöfn bera, standa þar neðarlega á frum- stiginu. Blaðamenn, sem skrifa daglega fyrir þúsundir lesenda, og umsvifa- menn í sumum æðstu stöðum landsins, virðast eiga undir hendingu, hvort þeim tekst vandræðalítið að tjá ein- falda hugsun í greinarstúfi eða opin- beru plaggi. Margt gott gæti leitt af því, að sumir þeirra tækju sér hvíld frá störfum og gerðu tilraun um að semja skáldsögu eftir frásagnarlögmál- um fornritanna. Eg ætla að vera fáorður um hina nýju skáldsögu Guðm. G. Hagalíns, BLÍTT LÆTUR VERÖLDIN, að sinni, því að ég man ekki betur en að þú værir að búa þig undir ritdóm um hana fyrir Helgafell í vetur, og vænti, að þess gæti í bréfi þínu. En ekki sé ég ástæðu til að halda því leyndu, að mér finnst bókin bezt gerð og geð- felldust hinna stærri skáldsagna Haga- líns, en að vísu hefur honum látið sú tegund ritstarfa miður til þessa en smá- sögur og ævisagnaritun. Stíll þessarar sögu er að mestu laus við ýmsa kæki, sem áður hafa lýtt rithátt höfundar- ins, og lítið um orðaskrúð og málaleng- ingar. Yrkisefnið er ekki langsótt, enþó óþvælt; hins vegar er það vandasamt í meðförum, enda verður ekki annað sagt en skáldið hefði stundum mátt sýna meiri dirfsku í sennileikans þágu, án þess að slíkt hefði þurft að hneyksla það sjálft eða aðra. Nokkur sálfræði- veila virðist mér það í sögunni, hversu misfullorSin karlhetja bókarinnar, drengurinn, sýnist vera þennan sumar- tíma, sem sagan gerist, með því að tilhugalíf hans, á því stigi, sem þar er lýst, hrekkur ekki til fullrar skýr- ingar á svo skjótum þroska. En ýmsir fallegir kaflar eru óneitanlega í sög- unni. Hún ber ljós merki aukinnar stíl- ræktar, og er það vel farið. NÁTTTRÖLLIÐ GLOTTIR er fyrsta stóra skáldsagan, sem Krist- mann GiiÖmundsson hefur ritað á ís- lenzku. Vafalaust verður ýmsum fyrst fyrir að skyggnast eftir, hversu þess- um víðkunna og vinsæla höfundi hafi tekizt sú nýbreytni að skrifa mikið skáldverk á móðurmáli sínu eftir tutt- ugu ára ritstörf á erlendri tungu, sem hann virðist hafa sigrazt á með ævin- týralegum hraða. Mér finnst sagan að vísu bera þess nokkur merki, að með- ferð Kristmanns á íslenzku ritmáli sé enn á tilraunastigi, en eins og vænta mátti af svo gáfuðum og metnaðar- gjörnum höfundi, liggja veilurnar miklu fremur í ofrausn en umkomu- leysi. Kristmann hefur aflað sér orð- gnóttar af miklum dugnaði og sam- vizkusemi, en honum hefur verið held- ur brátt um að koma feng sínum á framfæri í sögunni. Málfar bókarinnar hefði án efa sómt sér betur án þeirra greinilegu áhrifa, sem þar gætir frá orðabók Sigfúsar Blöndals, einkum framan af. Þeirri hugsun verður tæp- lega varizt, að höf. taki stundum á sig smákróka, til þess að koma að ein- hverju fágætu, ,,rammíslenzku“ orði eða orðtæki, þar sem einfaldara tungu- tak hefði verið eðlilegra. Tiltölulega mörg sjaldgæf og stundum sjaldskilin orð mega því teljast til nokkurra lýta á stíl sögunnar. En höf. hefur miklar málsbætur, eins og fyrr segir. Sagan mun vera fyrsti hluti af fram- haldsverki, og þótt hún virðist sjálf- stæð að efni, verður að hafa þetta í huga, þegar litið er á sum byggingar- atriði hennar. Hin táknræna umgjörð, Nátttröllssögnin sjálf, sýnist í fljótu bragði hafa fremur litlu hlutverki að gegna, og jafnvel vera heldur til ó- þurftar, sé miðað við efnisheild þess- arar bókar einnar, og hið sama má í rauninni segja um aðra aðalsöguhetj- una, eins konar fulltrúa höfundarins, Tosta sauðamann. En sennilega á höf. eftir að réttlæta erindi hans og fyrir-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192

x

Helgafell

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgafell
https://timarit.is/publication/1076

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.