Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2003, Side 199

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2003, Side 199
„ALLRA LJÓÐILLNASTA VIÐFANGSEFNIГ í brautrv^ðjandi greiningu sinni á menningarlegum goðsögnum um k\'enleika heldur Simone de Beauvoir þ\d fram að ef gengið sé út ffá karl- manninum í samsetningu kynjagoðsagna þar sem hann er algildur og konan í hlutverki þess Annarleika sem skilgreinir hinn Eina, virðist hún „vera aukaatriði sem verður aldrei aftur kjamaatriði, afgerandi Annar- leiki án gagnk\'-æmni.“34 Vegna þess að hugtakið um breytileika er byggt á tvíræðni, holdgerir konan ekki traust hugtak. Vegna þess að hún er dulkóðuð merkingarffæðilega sem gott og illt, sem möguleikinn um heildarjafhvægi en um leið sem hindrun þess að draumurinn rætist, sem tengingin við óendanleika handan alls og mæhkvarði á hverfulleika mannsins, þá er tvíræðni í raun eini stöðugleikinn sem finna má í goð- sögnum um kvenleikann. Ekki er nóg með að konan taki ítrekað á sig myndir ýmissa gilda sem tengjast dauðanum heldur gengst hún upp í hlutverki hans á retórískan hátt með því að koma fram sem aukapersóna (tákn frelsað úr viðjum táknmiðsins) og sem vettvangur undarlegrar ókenndar (‘Unheimlichkeit’); hvorttveggja retórískar birtingarmyndir af nærveru dauðans í Iffinu. Eitthvert áhrifaríkasta dæmið um slfka tvíræðni er samtengingin Kon- an sem náttúra, því að sem líkami tákngerir Konan einnig ógn lostans, stjómlausar ástríður og óhefta framkomu. Hinar mörgu og þölbreyttu kvængerðir menningarinnar eiga sér sannarlega tvær „menningarmæður“ - tálkvendið Evu og græðarann Vlaríu mey. Þeim er ekki aðeins stillt upp sem algjörum andstæðum. Mildlvægara er að báðar eru uppspretta menningar jafnvel þótt þær séu lagðar að jöfnu við vissar hhðar dauðans og marki þar með takmörk og endimörk þeirrar menningar sem þær geta af sér. Konuna sem fulltrúa illsku, syndar, blekkingar, tortímingar og af- neitunar má rekja til Evu en sterkasta holdtekning Konunnar er hið hættulega kynferði nomarinnar. Frammi fyrir rannsóknarréttinum „jafn- volution. New York: Harper og Row] og Ludmilla Jordanova [(1989). Sexual Visions. Images of Gender in Science and Medicine between the Eighteenth and Twentieth Cent- uries. New York/London: Harvester] benda á að tengingamar kona/náttúra og menn/menning séu fjarri því að vera samkvæmar sjálfum sér. Hugmyndin um að konur séu nær náttúrunni en karlar gæti rennt stoðum undir fullyrðinguna að kon- ur séu tilfinninganæmari, trúgjamari, hjátrúarfyllri og ekki jafn rökvísar, jafiivel þótt það sé hægt að nota þetta til að halda því fram að konur séu boðberar nýrra siðferð- islögmála geti sigrast á spillingu og kúgun karUegrar rökvísi og karllegs samfélags. Hins vegar mun umfjöUun mín sýna að mótsögnin nær lengra, að því leyti að kon- an er oft tengd við spillinguna, rétt eins og írelsunina, sem finna má í menningunni. 54 Simone de Beauvoir (1974). The Second Sex. New York: Random House, bls. 159. 197
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204
Side 205
Side 206
Side 207
Side 208
Side 209
Side 210
Side 211
Side 212

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.