Skagfirðingabók - 01.01.2002, Page 152

SKAGFIRÐINGABÓK
litlum efnum. En Jón hafði burði til að kljást við Grímseyinga
og lagðist fljótt það orð á að hann væri fjölkunnugur.29 Komst
hann svo úr Grímsey og fékk Tjörn í Svarfaðardal 1724 og Velli
1746. Reyndar urðu biskupar oft að lofa þeim sem vígðust til
Grímseyjar þeirri sárabót að þeir gengju fyrir um sæmileg köll
að nokkrum árum liðnum og virðist svo hafa verið um Jón.
Jón var góðum gáfum gæddur og fróður um margt, enginn
sérstakur lærdómsmaður í guðfræði reyndar, en skörulegur
prestur og skyldurækinn. Sögur fara af því að hann væri svaka-
fenginn við vín og mikillátur eins og fleiri Hrólfungar. „Stór er
staðurinn og stór er sá sem á honum býr“ var orðtak hans um
Vallastað eftir að hann flutti þangað!30 Þetta er nú nokkuð
skemmtilegt en hitt er lakara, sem sagt var, að fyrir kæmi að
hann væri konu sinni og börnum rustalegur við öl: „Einhverju
sinni um hausttíma var von á séra Jóni úr ferðalagi um kveldið.
Veður var gott, börnin mörg í myrkrinu og kváðu við raust:
„Senn kemur hann faðir okkar og ber hana mömmu og drepur
okkur öll.“ Þessu héldu þau áfram þar til prestur kom og heyrði
og sagði: „Góðan eigið þið föðurinn." Er þess getið að prestur
hafi haft hægt um sig þetta kveld og það venju fremur og jafn-
vel optar eptir.“31
Jón bjó góðu búi á Völlum fyrstu árin og tíundaði þá 20
hundruð en honum fór sem föður hans fyrr að hann átti börn
fram í elli og því gekk bú hans saman og efnin þraut. Fleira var
líkt með þeim feðgum því að Jón varð skar síðustu æviárin,
þjáðist af elliglöpum og heilabilun. Hann dó 6. apríl 1779, 81
árs, og segir svo frá andláti hans í annál einum: „Dó séra Jón
Halldórsson á Völlum, gamall klerkur og æðisgenginn".32
Annars staðar er svo frá sagt að hann dæi „frá sér numinn".33
Allt sterkt og stórt verður um síðir aumt og smátt.
Sú saga gekk um Svarfðardal á 19. öld að svipur Jóns sæist
eftir hann dauðan, einkanlega við dyr bókaklefans á Völlum,
og var þar þá „stór og þrekvaxinn, snöggklæddur, gamall mað-
ur í bláum tvíhnepptum bol með bláa kollhúfu á höfði“.34
150