Orð og tunga - 01.06.2017, Qupperneq 21

Orð og tunga - 01.06.2017, Qupperneq 21
Alda B. Möller: Íslenskukennsla í Bessastaðaskóla … 11 Heimskringlu Snorra Sturlusonar á latínu og þetta þýddu þeir og skrifuðu á íslensku.9 Í næsta tíma var farið yfir stílana, annaðhvort þannig að kennari las réttan texta og nemendur lagfærðu hjá sér eða þá að kennari leiðrétti stílana og útskýrði athugasemdir. Að þessu loknu las kennarinn íslenskan texta Snorra í Heimskringlu og lét nem end- ur skrifa hann í bækur sínar sem fyrirmynd hins íslenska sögustíls. Í efri bekk var tveimur tímum varið vikulega í að þýða latneska og danska texta á íslensku en í þriðja tímanum las kennarinn íslenskan texta „fullan af villum“ og lét nemendur velta fyrir sér orðavali og stíl og var þeim þá ætlað að lagfæra eða breyta eftir smekk. Kennari fór síðan yfir og vakti athygli nemenda á muninum á grófu máli og vönduðu máli, eða með orðum Guttorms: „herved sögt at giöre dem opmærksomme paa Forskællen imellem det platte og det vær- dige i Sproget“. Þá benti hann þeim á stílbrigði sem ekki væru við hæfi og önnur sem væru málinu eðlileg. Hann benti þeim einnig á beygingarleg sérkenni íslenskunnar í þýðingum úr dönsku og latínu. Síðar um haustið las kennari nemendum danska og latneska texta úr mannkynssögu og landafræðiritum og lét þá þýða eða endur rita efni þeirra á íslensku. Þá var farið að lesa úr Paradísarmissi Miltons í þýðingu Jóns Þorlákssonar á Bægisá en tvær fyrstu bækur verks ins höfðu komið út á íslensku í Danmörku nokkrum árum fyrr á veg- um Lærdómslistafélagsins (sbr. Pál Valsson 1996:231). Um þýð ing- una notaði Guttormur lýsinguna „den Meesterlige Islandske Over- sætt else af Miltons tabte Paradis“ en nemendur spreyttu sig á að skrifa íslenskan texta í óbundnu máli úr þýðingunni. Texta nemenda leið rétti kennari með þeim og leitaðist við að kenna þeim muninn á bundnu og óbundnu máli og sýna fegurð ljóðsins. Guttormur las þeim einnig íslenskan texta Snorra Sturlusonar og texta úr ritum Lær- dómslistafélagsins sem var þýðing Sveins Pálssonar læknis á ritgerð um náttúrufræði (Sveinn Pálsson (þýð.) 1789:175–264). Loks setti hann þeim fyrir ritgerðarefni í íslensku er byggðist á grískum goðsögnum þar sem nemendur áttu að greina orsakir og afleiðingar atburða. Nem endur skiluðu þessu með góðum vitnisburði. Í jólaleyfinu fengu þeir sem styst voru komnir í námi það verkefni að þýða kafla úr rit- um Ciceros á íslensku en þeir sem betur voru settir áttu að skrifa rit gerð um fagurbókmenntir í heiðnum sið. Þýðing Paradísarmissis 9 Bókin var að líkindum sú útgáfa er fyrst kom út 1777 þar sem íslenskur texti, danskur og latneskur birtust hlið við hlið. Bókin hét: Heimskringla edr Noregs konungasögor /af Snorra Sturlusyni = Snorre Sturlesons Norske Kongers Historie = Historia regum Norvegicorum. tunga_19.indb 11 5.6.2017 20:27:30
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227

x

Orð og tunga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Orð og tunga
https://timarit.is/publication/1210

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.