Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2005, Síða 118

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2005, Síða 118
Bókmenntir atburðafléttu sem þó mætti að ósekju vera flóknari. Arnaldur vísar iðulega í Kleifarvatni, eins og oft áður, inn í bókmenntagreinina sjálfa, t.d. þegar hann lætur vatnafræðinginn Sunnu hugsa um eitthvað sem hún hafði lesið í glæpa- sögu: „Svo mundi hún að einhver hafði sagt henni að það væri ekkert að marka það sem maður les í glæpasögum.“ (10) Kannski er þó meira að „marka" það sem maður les í glæpasögum Arnaldar en ýmsum öðrum sögum, a.m.k. ef maður vill skoða íslenskt samfélag og hugmyndafræði, og Kleifarvatn er í raun ekki síður söguleg skáldsaga en glæpasaga. Enn og aftur eru það þó snarpur stíllinn og persónurnar sem halda uppi sögunni; lesandi getur ekki annað en haft áhuga á örlögum þeirra Erlendar, Sigurðar Óla og Elínborgar, þriggja ólíkra Islendinga með ólík viðhorf til samfélagsins og sögunnar. Helgi Skúli Kjartansson Bráðþroska menningarviti Kristján Jóhann Jónsson: Kall tímans. Um rannsóknir Gríms Thomsen áfrönskum og enskum bókmenntum. Bókmenntafræðistofnun Háskóla íslands (Studia islandica / Islensk fræði, 58. hefti), Reykjavík 2004. Grímur Thomsen (1820-1896) varð löndum sínum minnisstæður sem „gamli Grímur“ á Bessastöðum, karlinn sem sigldi inn í íslandssöguna nærri fimm- tugur eftir embættisferil í Danmörku, gerðist um sinn tilþrifamikill í stjórn- málum, gaf út ljóðabók sextugur og orti jafnt og þétt eftir það. Fyrri helming- urinn af ævi Gríms vakti helst áhuga vegna þeirrar frjóu elli sem á eftir kom. Misjafnlega hafði kveðskapur hans þó verið metinn af samtímamönnum, miklu betur þegar frá leið, en aldrei til jafns við ljóð ástsælustu þjóðskáldanna. Mikið varð ég gáttaður þegar ég hitti í útlöndum fræðikonu, unga (eins og ég var þá líka) og lærða og mætavel að sér um íslenskar bókmenntir, sem fannst að af íslenskri rómantík væru það auðvitað ljóð Gríms sem ein gætu talist athygl- isverð á evrópskan mælikvarða. Og átti þá einkum við það litla sem Grímur orti fyrir fimmtugt. Kristján Jóhann Jónsson hafði ungur lært að meta „gamla Grím“ (bls. 11 - svona vísanir eiga hér og framvegis við Kall tímans), en í meistararitgerð sinni í bókmenntum, sem hér er komin út á bók, kýs hann að nálgast Grím Thomsen úr alveg gagnstæðri átt. Ekki sem skáld heldur fræðimann: bókmenntafræðing fullan af metnaði og sjálfstrausti. Og ekki gamlan heldur alveg ótrúlega ungan: 25 ára þegar rannsókninni sleppir. Til þess tíma - á „bestu árum ævi sinnar“ að mati Kristjáns (bls. 21) - hafði Grímur gefið út þau þrjú fræðirit sem hér eru gerð að rannsóknarefni. Fyrst er það svar við samkeppnisspurningu Hafnarhá- skóla um franskar bókmenntir, sem Grímur fékk önnur verðlaun fyrir 1841. 116 TMM 2005 • 3
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.