Goðasteinn - 01.09.1973, Blaðsíða 42

við konu, scm fædd var 1792, sem sagði mér af grasaferðum sín-
um upp til efri heiða, þegar hún var unglingur. Hún hét Guðrún,
dóttir Kolbeins Guðmundssonar í Dölum, bróður Jóns á Víða-
stöðum, föður móður minnar. Guðrúnu átti fyrir seinni konu
Magnús Jónsson á Brennistöðum. Þau áttu ekki börn, sem upp
komust.
Það var oft á vorin á stekkjartíma farin ein grasaferð og að-
eins dvalið næturlangt. En vanalega var gjört sig út til grasa
skömmu fyrir fráfærur eða skömmu eftir þær. Það var búið sig
út með nægileg matvæli til viku. Eldur var fluttur í sauðataðs-
skán í potti, því lítið tíðkuðust eldspýtur. Ábreiður úr svefn-
hvílum sínum tóku menn með sér og gjörðu þar af tjald. Fyrir
tjaldsúlur brúkuðu menn hin algengu túnverkfæri, klárur og sköf-
ur. Ég man ég heyrði það á einu heimili í sveitinni var sagt, að
til væri þar tjald gjört úr réttu tjaldefni, og þótti sem það heim-
ilið stæði betur að vígi að gjöra sig út í grasaleiðangur en hin
önnur.
Á nóttunni öfluðu menn grasanna, þau sáust betur í náttdögg-
inni, því að eðli þeirra er að fletjast út, þegar mikið döggfall er.
Bezt er að sjá þau í sólskini eftir hæga regnskúr. Það eru til tvær
tegundir af þeim, þau, sem vaxa í lyngþúfum, dökk að lit, en
hin í mosaþúfum í mýrlendi, ljósleit. Þau eru stærri og drýgri.
Áætlun var, að maður næði upp á nóttunni þremur tínum. Það
kölluðu menn hrúgur, sem þeir bjuggu úr grösunum. En misjafnar
urðu tínurnar oft, eftir því sem menn voru glöggir að sjá grösin
og handliprir að tína þau. Poka báru menn framan á sér í sauð-
bandi og tíndu þar í.
Þetta á milli kl. 6 og 9 á morgnana tóku menn saman tínur
sínar í pokann og héldu heim að tjaldi sínu, hituðu mat sinn úti
á jörðu í litlum steinhlóðum með potti yfir. Fyrir eldsneyti brúk-
uðu menn sauðatað og viðarsmásprek, sem menn tíndu upp. Að
lokinni máltíð fóru menn inn í tjaldið sitt og lögðust til svefns.
Þegar vikan var liðin, kom maður neðan úr byggð að sækja grasa-
fólkið. Grösin voru þá látin í stóra poka og bundin í klyfjar á
hesta og lagt svo af stað heimleiðis.
Yfir það heila undu menn sér vel á grasafjalli, ef menn voru
40
Goðasteinn