Goðasteinn - 01.09.1973, Blaðsíða 97

Byggðasafnið í Skógum á nokkur eintök af Himnabréfinu, eitt
frá 18. öld, forkunnar vel skrifað með fljótaskrift. Gagnslítið væri
að birta texta þeirra, því hann má lesa til nokkurrar hlýtar í þjóð-
sagnasafni Jóns Árnasonar.
Af svipuðum toga er róðukross Ólafs konungs Tryggvasonar,
sem borizt hefur mér í a. m. k. tveimur gerðum en með svipuð-
um formála eða texta. Handritin bæði eru frá um 1860 en standa
á gömlum merg. Frekar hefði ég átt von á, að sjá krossana kennda
nafni hans, Tryggvason, var einnig í metum
hjá íslendingum, því allajafna ruddi hann
kristninni hér mesta braut. Til hans mátti
rekja krossana, sem bornir voru í Lögbergs-
göngunni árið 1000 og síðar voru í Skarðinu
eystra á Rangárvöllum.
Formálinn, sem fylgir róðukrossunum, er á
þessa leið: „Róðukross Ólafs konungs
Tryggvasonar: Til að varna óhreinum öndum
og maður villist ekki, item til sigurmerkis á
sjó og landi. Þessi Kristi kross er vörn og
verja inn- og útvortis við öllum galdri, missýningum og hræðslu
og hjartslætti ásamt samvizkuveiki. Hann er góður í öllum lífs-
háska á sjó og landi, sé hann borinn á brjóstinu á milli fata. Hver
maður, sem hann clskar af alúð, ásamt Guði, verður var við
dauða sinn, áður en hann að ber. Hann deyfir illa þanka. Hönum
fylgja þessi ljóð:
Krossfesti Jcsú, kom þú hér,
ég kalla á þig til hjálpar mér,
svo djöfullinn með dapurt mein
dragist í burt fyrir þessa grein.
Allsherjar Guð og Drottinn, vertu oss aumum og syndugum líkn-
samur. Amen.“
Tvær teikningar fylgja öðru handritinu, og verður ekki með
vissu í það ráðið, hvor er rétthærri, nema svo sé, að báðar séu
jafngildar. Nefni ég þær hér A og B. Hinu handritinu fylgir ein
teikning, er ég nefni C. Svo sem sjá má, er hér um þrjár ólíkar
táknmvndir að ræða og mest borið í A, þar sem saman virðast
við Ólaf helga, en
h- H
u T
,11
T r
1— —t
Goðasteinn
95