Nýja öldin - 01.03.1899, Blaðsíða 38

38
Nýja Öldin,
breytti til. Hann var gæddur mikilli leikaragáfu í látæði
og svipfalli; rómurinn var þýður og þægilegur. Alt þetta
verkaði svo á tilheyrendur hans, að hann hálf-dáleiddi
þá og hreif þá svo með sér. En færu þeir að spyrja
sjálfa sig eftir á um efnið í þessum þýða og laðandi orða-
nið, þá var ekki ávalt létt að rifja upp, hvcið það var nú
eiginlega, sem hann hafði sagt. Því að það var ekki
siður hans að segja „já þegar játa bar, og nei þegar neita
bar“, heldur að vefja óljósar hugsanir í dulan orðbúning,
alloft tvíræðan.
Þegar hann á gamals aldri gerðist flutningsmaður
að sjálfstjórnarmáli íra, þá gerði hann það þá fyrst, er
hann átti ekki annars úrkosta til að fá fylgi íra til að
halda sér við völd. Skömmu áður en hann „sriérist",
hafði hann sagt um Parnell og íra, að þeir vildu með
ráni og morðum iima alríkið sundur.
Gladstone var einkum orðlagður fyrir fjárlaga-ræður1
sínar; en ekki gerir Harden mikið úr þeim; segir hann
að hann hafi að eins handleikið kænlega og snillilega
tölur þær sem skrifstofumenn hans hafi búið í hendur
honum. Hór mun Harden þó varla unna Gladstone sann-
mælis, því að völ áttu aðrir fjármála-ráðherrar á sömu
skrifstofuþjónum.
Hinu er örðugt að neita, að hann var með í ráða-
neytinu, er það iagði út í Krím-stríðið til að hjálpa Tyrkjum;
að hann lót ensk herskip gera skothríð á Alexandríu; að
liann með fásinnu sinni varð Gordon að bana og olli óför-
um Hreta í Súdan; að hann vanrækti landvarnir og her-
flota, og að nær öll vandkvæði, sem Bretland á nú við að
stríða gagnvart útlendum þjóðum, stafa frá ónytjungsskap
hans til að ráða útlendri stjórnarstefnu ríkisins.
Aftur má hitt og með sanni segja, að þótt hann
1) Þetta erð þarf varla að valda misskílningi liér, þó að
Bretar Iiafi reyndar engin fjái’liig í sama skilningi sem \ér.