Morgunblaðið - 19.12.1991, Blaðsíða 2

2
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 19. DESEMBER 1991
Mjólkur-
fræðingar
boða verk-
fall 26. des.
Selfossi.
MJÓLKURFRÆÐINGAR hafa
boðað verkfall frá 26. desember
til miðnættis á gamlársdag'.
Verkfallið nær til sex mjólkur-
búa. Verkalýðsfélagið Þór á Sel-
fossi samþykkti samkomulag við
Mjólkurbú Flóamanna á fundi í
gær.
Mjólkurfræðingar vilja með verk-
falli sínu fá vinnuveitendur til að
ræða sérkröfur. Þeim hefur verið
boðið það sama og verkamönnunum
varðandi ábataskiptakerfi og hag-
ræðingu, að taka þátt í hagræðingu
og njóta góðs af henni í hærri laun-
um eins og Birgir Guðmundsson
mjólkurbústjóri MBF orðaði það.
Mjólkurfræðingar telja þær hug-
myndir sem settar hafa verið fram
um hagræðingu of óljósar. Kristján
Larsen formaður Mjólkurfræðinga-
félags íslands sagði vinnuveitendur
ekki vilja ræða neinar sérkröfur sem
hefðu útgjöld í för með sér en vildu
tala um kaupaukakerfi og hagræð-
ingu. Hann sagði mjólkurfræðinga
vilja skoða hagræðinguna en þá
þyrfti plaggið að vera bitastæðara.
Guðlaugur Björgvinsson forstjóri
Mjólkursamsölunnar í Reykjavík
sagði í samtali við Morgunblaðið í
gærkvöldi að þessi verkfallsboðun
kæmi sér á óvart. Ekki hefði slitnað
upp úr viðræðum og samningafund-
ur raunar boðaður milli jóla og ný-
árs. Guðlaugur sagði einnig að í
dag, fimmtudag, yrði lagt mat á
áhrifin af verkfallinu.
Samkomulag Þórs og MBF felur
í sér að komið verði á ábataskipta-
kerfi eftir sex mánuði, sams konar
og samið var um milli Dagsbrúnar
og MS í Reykjavík.
Sig. Jóns.
Morgunblaðið/RAX
Vel heppn-
aðir tónleik-
ar Bryans
Adams
Önnur atrenna að tónleika-
haldi kanadíska rokktón-
listarmannsins Bryans Ad-
ams bar tilætlaðan árangur
og hélt hann vel heppnaða
skemmtun ásamt hljóm-
sveit sinni í Laugardalshöll
í gærkvöldi. Nálægt fimm
þúsund ungmenni sóttu
tónleikana og virtust
skemmta sér hið bezta, að
sögn tónlistargagnrýnanda
blaðsins. Húsið var ekki
fullt og þurftu því engir frá
að hverfa, en miðar á tón-
leikana, sem aflýst var
vegna tækniörðugíeika í
fyrrakvöld, giltu einnig í
gærkvöldi. Fyrir tónleikana
tókst að leysa úr tækni-
vandamálum og hljóðkerfi
dægurtónlistarmannanna
kom söng þeirra og hljóð-
færaleik til skila eins og til
var ætlazt.
Saltfiskinnflutningur til Evrópubandalagsins;
Heimildir verða rýmri og
tollar lækkaðir á næsta
ári
Stefnir í að flök seljist fremur en fiatfiskur, segir Magnús Gunnarsson hjá SAS
SJAVARUTVEGSRAÐHERRAR
Evrópubandalagsins ákváðu í gær
að rýmka heimildir til innflutn-
ings saltfisks á EB-markað með
lækkuðum tolli. Ráðherrarnir
Hagræðingarsjóður að-
stoði illa stödd byggðarlög
MEIRIHLUTI sjávarútvegs-
nefndar Alþingis hefur lagt til
að gerðar verðir þær breytingar
Milljarður í
staðgreiðslu-
lán tíl slátur-
leyfishafa
SLÁTURLEYFISHAFAR fengu
á mánudag rúman einn milljarð
króna í staðgreiðslulán frá ríkis-
sjóði, en þá var gengið frá magn-
og verðuppgjöri á sauðfjárafurð-
um vegna innleggs í sláturtíðinni
í haust. Að sögn Gísla Karlssonar
hjá Framleiðsluráði landbún-
aðarins hafa viðskiptabankarnir
einnig lokið við frágang afurð-
arlána til sláturleyfishafa, en þau
eru um þrír milljarðar króna.
Ríkissjóður veitir sláturleyfishöf-
um staðgreiðslulán til þess að þeir
geti gert upp við sauðfjárbændur
15. desember ár hvert samkvæmt
gildandi búvörusamningi, en bank-
amir veita afurðalán út á birgðir.
Bæði þessi lán endurgreiða slátur-
leyfishafar síðan eftir því sem geng-
ur á birgðirnar. Að sögn Gísla
Karlssonar eiga sláturleyfíshafar
að geta gert upp við bændur vegna
innleggs innan fullvirðisréttar í
þessarí viku. Hann sagði að innvigt-
un í sláturtíðinni að þessu sinni
hefði verið um 9 þúsund tonn, sem
er um 3% samdráttur frá fyrra ári,
en þá var innvigtunin um 9.300
tonn.
á sljómarfrumvarpi um breyt-
ingar á lögunum um
Hagræðingarsjóð sjávarútvegs-
ins að heimilt verði að nota fjórð-
ung aflaheimilda sjóðsins til að
aðstoða byggðarlög sem standa
höllum fæti vegna breytinga í
útgerðarháttum. Endurgjald
skal miðað við almennt gangverð
á sams konar heimildum að mati
sjávarútvegsráðherra.
Aðspurður um hvaða hjálp illa
stöddum byggðarlögum væri í því
að fá forkaupsrétt að kvóta á gang-
verði sagði Þorsteinn Pálsson sjáv-
arútvegsráðherra að viðkomandi
byggðarlög yrðu sjálf að meta það
hvort þau teldu hjálp í því að kaupa
kvóta eða ekki. „Það eru samsvar-
andi ákvæði í gildandi lögum en
ég hafði gert ráð fyrir að þau féllu
út. Það komú fram óskir um að
halda þessu inni og gat ég fallist
á það gegn því að tekjur
Hafrannsóknastofnunar skertust
ekki. Þetta er því málamiðlun,“
sagði Þorsteinn. Allar tekjur af
sölu þess 12 þúsund tonna kvóta
sem Hagræðingarsjóðurinn fær
úthlutað ganga til hafrannsókna
samkvæmt frumvarpinu, alls um
525 milljónir kr.
í breytingartillögu meirihluta
sjávarútvegsnefndar segir að Hag-
ræðingarsjóður skuli koma til að-
stoðar einstökum byggðarlögum
með því að efla vinnslu sjávarfangs
á þeim stöðum þar sem straum-
hvörf hafa orðið í atvinnulífí vegna
sölu fískiskips. í því skyni geti sjóð-
urinn framselt tímabundið afla-
heimildir, enda verði aflanum land-
að til vinnslu í viðkomandi byggðar-
Iagi.
Sjá þingsíðu bls. 46.
samþykktu að heimila innflutning
á 60.000 tonnum af saltfíski með
6% tolli, en á yfirstandandi ári
var þessi heimild 55.000 tonn og
tollurinn 7%. Þá samþykktu ráð-
herrarnir innflutning á 3.000
tonnum af söltuðum flökum á 9%
tolli. I ár var þessi innflutnings-
kvóti 1.200 tonn og tollurinn 11%.
Magnús Gunnarsson, formaður
Samstarfsnefndar atvinnurek-
enda í sjávarútvegi, segir að þetta
flýti fyrir söluþróun úr flöttum
fiski og yfir í söltuð flök.
„Þetta er náttúrlega mjög jákvætt
fyrir okkur, þótt það dugi okkur ef
til vill ekki í samkeppni við tollfijáls-
an innflutning Norðmanna, að við
fáum að flytja inn miklu meira af
flökum með lækkuðum tolli en áð-
ur,“ sagði Magnús Gunnarsson.
Hann sagði að breytingin væri ekki
síður jákvæð fyrir kaupendur flak-
anna á EB-markaði, þar sem hinn
hái tollur, 20%, sem hefði verið á
þeim, hefði virkað sem viðskipta-
hindrun. Það hefði verið þvert ofan
í þróunina á markaðnum og skortur
hefði verið á flökum. EB hefði ekki
fengið neinar verulegar tollatekjur,
þar sem 20% tollurinn hefði verið
alltof hár og menn einfaldlega horf-
ið frá því að flytja inn flök með svo
háum tolli.
Magnús segist telja að jákvæð
þróun sé hafin. Ef samningurinn um
Evrópskt efnahagssvæði verði að
veruleika, muni tollar á saltfíski falla
alveg niður, og þá megi búast við
því að þróunin verði sú að mun
meira verði keypt af saltfískflökum
en flöttum físki. „Það er sama þróun
og hefur verið alls staðar,“ sagði
hann.
Samkvæmt GATT-samkomulag-
inu um viðskipti og tolla má flytja
25.000 tonn af flöttum saltfiski,
bæði blautum og þurrverkuðum, inn
til ríkja Evrópubandalagsins án þess
að greiða neina tolla. Þessi kvóti
stendur öllum opinn, og innflytjend-
ur keppast við að ná sem mestu af
honum í ársbyrjun. Þegar tollfijálsi
kvótinn er uppurinn tekur við 13%
tollur. í apríl tekur svo við 60.000
tonna kvóti með lækkuðum tolli á
blautverkuðum físki og 3.000 tonna
kvóti á flökum. Síðastnefndu kvót-
arnir eru þeir, sem ákveðið var að
rýmka í gær. Það er galli, að sögn
Magnúsar Gunnarssonar, að tollur á
þurrverkuðum saltfíski hefur ekki
lækkað.
„Það er galli út af fyrir sig við
þetta samkomulag að kvótinn tekur
ekki gildi fyrr en 1. apríl,“ sagði
Magnús. „Við leggjum þess vegna
mikla áherzlu á að menn framleiði
strax eftir áramótin, því að þá fara
saman tollfrelsið og neyzlutíminn.
Við lentum illa á því á þessu ári,
að þegar tollfrjálsi kvótinn var í gildi
í ársbyijun var tíðarfar hér erfítt
og aflabrögð slæm. Við frarnleiddum
þess vegna lítið og náðum litlu af
tollfijálsa kvótanum af því að við
áttum engar birgðir um áramót.
Sömu sögu er að segja núna, birgð-
irnar eru þær minnstu, sem ég hef
séð á seinni árum.“
Verðbréfafyrirtæki hætt stað-
greiðslukaupum hlutabréfa
LANDSBRÉF hættu í gær að skrá kaupgengi hlutabréfa í 11 hlutafé-
lögum og eru þar nú aðeins keypt hlutabréf gegn staðgreiðslu í
íslenska hlutabréfasjóðnum, Olís og Tollvörugeymslunni. Þar með
hafa öll verðbréfafyrirtækin hætt staðgreiðslukaupum hlutabréfa
nema í undantekningartilvikum. Á tilboðsmarkaði Kaupþings voru
hins vegar kauptilboð í um 11 hlutafélög í gær en í mörgum tilfell-
um fplu þau í sér talsvert lægra gengi en verið hefur á verðbréfa-
markaði að undanförnu. Þannig var hæsta kauptilboð í hlutabréf
Eimskips 4,50 og hæsta kauptilboð í hlutabréf Flugleiða 1,80.
„Við sáum okkur knúna til að
hætta kaupum hlutabréfa þar sem
önnur verðbréfafyrirtæki hafa hætt
að kaupa bréf,“ sagði Sigurbjöm
Gunnarsson, deildarstjóri hjá
Landsbréfum, í samtali við Morgun-
blaðið. „Framboð hefur verið meira
en eftirspurn og við gátum ekki
annað því. Þó hefur verið þokkaleg
sala í hlutabréfum bæði í Islenska
hlutabréfasjóðnum og bréfum ann-
arra félaga."
Aðspurður sagði Sigurbjörn að
alls hefðu selst. hlutabréf fyrir um
18 milljónir í íslenska hlutabréfa-
sjóðnum frá 1. nóvember og væri
það nokkru minna en á sama tíma
í fyrra. Hins vegar mætti búast við
góðri sölu fram til áramóta enda
sýndi reynsla undanfarinna ára að
aðalsölutíminn væri milli jóla og
nýárs.
Að sögn Jóns Snorra Snorrason-
ar, deildarstjóra hjá Kaupþingi,
hafa selst hlutabréf í ýmsum hluta-
félögum á tilboðsmarkaði fyrirtæk-
isins að undanförnu. Þannig hafa
átt sér stað viðskipti með hlutabréf
í Flugleiðum á genginu 2,0 fyrir
samtals eina milljón króna. Frá
þeirri fjárhæð dragast 2% sölulaun
sem seljandi greiðir þannig að kaup-
gengi er 1,96. Hjá öðrum verðbréfa-
fyrirtækjum hefur sölugengi verið
á bilinu 2,10-2,20.
í síðustu viku var tekið kauptil-
boði í hlutabréf í Eimskip að sölu-
verði 500 þúsund krónur á genginú
5,0 en algengt sölugengi hefur ver-
ið 5,85. Þá hafa átt sér stað við-
skipti með hlutabréf Eignarhaldsfé-
lags Alþýðubankans á genginu 1,25
en skráð sölugengi er nú 1,70 hjá
Landsbréfum. Einnig hafa’ hluta-
bréf i Eignarhaldsfélagi Iðnaðar-
bankans selst á genginu 1,62-2,22
en skráð sölugengi hjá Landsbréf-
um er nú 2,25.