Morgunblaðið - 19.12.1991, Page 15

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 19. DESEMBER 1991
15
Fuglasöngurinn
í hjörtum þeirra
Bókmenntir
Jóhanna Kristjónsdóttir
Nadine Gordimer: Saga sonar
míns. Ólöf Eldjárn þýddi. Útg.
Mál og menning 1991
Fagnaðarefni er hversu fljótt er
brugðið við og gefin út nýjasta bók
Nóbelsverðlaunahafans Nadine
Gordimer Saga sonar míns.
Gordimer er bókmenntaunnendum
vítt um veröld kunn fyrir verk sín
þar sem sögusviðið er Suður Afríka
og fyrri bækur hennar hafa snúist
um þá kúgun sem menn af öðrum
kynþætti en hvítum hafa sætt þar.
Andrúmsloftið hefur verið að
breytast og eins konar frelsi er nú
meira. Samt eru réttindi svertingja
og hörundsdökkra enn fyrir borð
borin þó nýir vindar blási.
Hér segir frá svertingjafjöl-
skyldu, þar sem heimilisfaðirinn
Sonni tekur þátt í starfsemi sem
flokkast undir ólöglega iðju, þó
verður Sonni aldrei eins mikilvæg-
ur og hann dreymir líklega um.
Þó hann sitji í fangelsi og sé und-
ir eftirliti er lesanda ljóst eftir því
sem líður á söguna að hann er, sér
til sárrar raunar, ekki nema smá-
peð í þessu tafli. Kona hans er
Aila, hún er ekki jafn meðvituð og
Sonni framan af og þau eiga börn-
in Villa og Lillu.
Líf þeirra er í föstum farvegi
að vissu leyti þrátt fyrir að Sonni
sé í baráttunni. Og þessi saga snýst
ekki nema að hluta til um réttinda-
baráttu hvítra og svarta; þetta er
ástarsaga Sonnis og Hönnu, hvítr-
ar konu sem starfar á vegum sam-
taka sem vilja rétta hag litaðs
fólks.
Ástarsagan og baráttan sem
Sonni heyr við sjálfan sig fléttast
saman við samband hans og barn-
anna; Villi kemst að framhjáhaldi
föður síns og bregst þannig við að
hann hefur djúpa verndartilfinn-
ingu gagnvart móðurinni Ailu, sem
ekkert veit hvað er að gerast. Og
systurinni Lillu sem er unglingur
og óstýrilát í meira lagi. Og þó.
Kannski vita þær hvað er að ge-
rast. Það lítur út fyrir að svo sé.
Eftir að Lilla hefur reynt að skera
sig á púlsinn veit Villi að hún veit.
En Sonni gerir sér að því er best
verður séð ekki grein fyrir því, en
hann verður samvisku sinnar
vegna að draga Villa inn í málið,
nauðugur viljugur; komi eitthvað
upp á í fjölskyldunni verður Villi
að vera sá sem þekkir leiðina að
staðnum þar sem faðir hans hórast
með bleiku konunni.
Nadine Gordimer
Sagan líður áfram af krafti, les-
andinn dregst fús inn í þennan
seið sem Nadine Gordimer magn-
ar. Hún gerir allt skiljanlegt: ást
hvítu konunnar og Sonna verður
alltaf fögur og samband þeirra
verða aldrei svik við fjölskylduna.
Slíkt leika ekki margir eftir. Mynd-
in af Lillu verður skýrari — hún
er kannski ekki þetta baldna og
léttúðuga tryppi eins og bróðir
hennar heldur. Hún á sínar hug-
sjónir og í henni er festa og snerpa
sem Villa skortir. Aila glatar aldr-
ei reisn sinni og veit þó allt allan
tímann.
Þegar allt kemur til alls er Sonni
kannski sá sem á hvað sárast þeg-
ar hann hefur horft upp á fjöl-
skylduheiminn sem honum er mik-
ils virði en fórnar engu fyrir, hrynja
í kringum sig. Sonur hans mun
kannski stan<ja við hlið hans en
fyrirlitningin á föðurnum býr með
honum áfram. Þeir verða samt
tengdir böndum sem hvoragur get-
ur né vill að slitni. Þó svo að Villi
fyrirgefi honum líklega aldrei,
skynjar hann umkomuleysi föður-
ins og þar með yfirburði sína gagn-
vart honum í sögulok.
Þegar allt kemur til alls er bar-
áttan sem við heyjum innra með
okkur það sem ræður úrslitum til
þess að við getum nokkurn tíma
unnið ytri baráttuna. Þetta er stór
saga, hún er öll sögð á lágu nótun-
unum, Nadine Gordimer þarf
hvergi að grípa til orðskrúðs. Ein-
faldleikinn í allri sinni fegurð. Ég
hef ekki lesið bókina á frammálinu
en Olöf Eldjárn hefur þýtt söguna
á vandað mál og virðist ná
stemmningu og stíl Gordimers.
Ljóðaflokkur eft
ir Gunnar Dal
VÍKURÚTGÁFAN hefur gefið
út ljóðaflokkinn Hús Evrópu
eftir Gunnar Dal.
I samtali við Morgunblaðið sagð-
ist Gunnar vilja lýsa efni bókarinn-
ar sem framtíðarsýn Evrópu næstu
tvær aldirnar og stöðu hennar
gagnvart öðrum heimshlutum. „Ég
er svona að velta fyrir mér örlögum
Evrópu og sé fyrir mér fall henn-
ar, en líka endurreisn,“ sagði
Gunnar.
Þetta er 55. bók Gunnars, en
' eftir hann hafa komið út frums-
amdar bækur og þýddar, þar á
meðal Spámaðurinn sem kom út í
lOndu útgáfunni á þessu ári.
Bókin Hús Evrópu er rétt röskar
60 blaðsíður, unnin í Prentsmiðju
Árna Valdemarssonar hf.
Gunnar Dal
Nýárskvöld 19 9 2
HOTELISLANDI
Óumdeilanlega glæsilegasti
nýársfagnaður til fjölda ára
DAGSKRÁ:
Samleikur
Sigrímar Eðvaldsdóttur, fiðluleikara
og Selmu Guðmundsdóttur, píanóleikara.
SIGRUN
SIGURDUR
ÓMAR
MATSEDILL
Fordrykkur:
Ritz Fizz
Hátíðarkvöldverð u r:
Hvítlauklskryddaður
vatnaáll
Kjötseyði Federal
Hindberjasorbert
Innbökuð nautalund
Logandi ístindur
Hvítvín:
Gewurzraaminer
Rauðvt'n:
Cháteau Haut-Mardrac
Verð kr. 8.950,-
Takmarkaður
miðafjöldi.
Óperusöngvararnir Inga Bachman
og Sigurður Steingrímsson flytja óperudiíetta
og lög úr þekktum söngleikjum við undirleik
Bjarna Jónssonar.
Okkar ástkæra söngkona
Þuríður Sigurðardóttir laðar fram Ijúfa tóna.
Hinn landskunni skemmtikraftur
Ómar Ragnarsson
flytur nýja gamanþætti.
Nýársballettinn
Stórkostleg, sérsamin dansatriði undir stjórn
Astrósar Gunnarsdóttur, Jóns Péturs og
Köru Amgrímsdóttur. Einnig kemur fram
Jóhann Sigurðarson, leikari.
Heiðursgestur og ræðumaður kvöldsins er
Artiír Björgvin Bollason.
Kynnir: Rósa Ingólfsdóttir.
Hljómsveitin Upplyfting leikur fyrir dansi
ásamt söngkonunum Sigrímu Evu og
Berglindi Björk.
RÓSA
Gestir njóta þess
besta i mat og drykk,
við undirleik
Ingimars Eydal,
ptanóleikara.
HOTF.I.KsI.AND
Fastagestir staðfestið
pantanir sem fyrst.
Borðapantanir eru þegar hafnar í síma 687111
GAMLARSKVOLD A HOTEL ISLANDI
DANSLEIKUR MEÐ
ISIÝ DÖNSK
OG
SÍÐAN SKEIN SÓL
FRÁ KL.-24-04. VERÐ KR. 2000.-