Morgunblaðið - 19.12.1991, Síða 18

18
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 19. DESEMBER 1991
Islandsmyndir
Páls Stefánssonar
List og hönnun
Bragi Asgeirsson
Ljósmyndir Páls Stefánssonar,
sem hann hefur tekið fyrir Iceland
Review, eru víðkunnar og sýning
hans í Nýhöfn í sumar undirstrikaði
hvílíkur afbragðsljósmyndari hann
er í sínu fagi.
Það eru fyrst og fremst náttúru-
myndir sem eiga við skaplyndi Páls
sem ijósmyndara, myndir sem krefj-
ast næms auga fyrir formi og ljós-
brigðum, — smæstu smáatriðum
sem mestu víðáttum auk ótakmark-
aðrar þolinmæði. Þetta kemur einn-
ig vel fram þegar mönnum og eða
dýrum bregður fyrir, eða eru uppi-
staða myndanna, því að náttúran
og ljósbrigðin eru alltaf nálæg. Nú
■ BÓKAFORLAG Odds Björns-
sonar hefur gefið út bókina Sam-
særið eftir Sidney Sheldon. I
kynningu útgefenda segir: „í þessri
bók segir frá flugliðsforingja, Rob-
ert Bellamy, sem fær það hlutverk
að leita uppi sjónarvotta að brot-
lendingu „veðurathugunarbelgs" í
svissnesku Ölpunum. Óll vitni þurfa
að fínnast. Sögusviðið berst frá
Washington til London, Zúrich,
Rómar og Parísar og smátt og
smátt birtist lesandanum lífshlaup
Bellamys — hvers vegna konan sem
hann elskaði gat ekki endurgoldið
ást hans — hvers vegna vinir urðu
hættulegir andstæðingar — hvers
vegna Prentun og bókband ann-
aðist Prentverk Odds Bjömssonar
hf.
er komin út íslandsbók sú, sem
sýningin í Nýhöfn boðaði að væri
í vændum, og er það mikil og veg-
leg bók upp á 192 blaðsíður og svo
sem eðlilegt er gefur Iceland Re-
view bókina út og hún er prentuð
í Heidelberg í Þýskalandi. Bókin
skiptist í sex kafla og textar í hóf-
legri lengd í upphafi kaflaskiptinga
eru eftir Harald Hamar en nafn-
textar við myndir eru verk Elínar
Jónsdóttur.
Bókin hefst á kaflanum „Rauð
jörð“ þar sem eldur og ís mætast
í hrikalegri og litríkri náttúrunni
og eru myndirnar hér hver annarri
frábærari og gefa góða hugmynd
um hinar miklu andstæður lands-
ins. Hér kemur greinilega fram hin
ríka formkennd, sem Páll virðist
vera gæddur. Myndirnar em annars
Shidney Sheldon
trúar þeim stefnumörkum kynning-
arrita á borð við Iceland Review,
að vera glæsilegar og frammúr-
skarandi vel teknar og unnar. Um
leið sem forvitnilegastar til kynn-
ingar landsins á erlendum vett-
vangi.
Það á svo prýðilega við að bregða
í næsta kafla upp mynd af hinum
formmýkri og gróðursælli hlíðum
landsins með mosaþembum og mel-
grasi, fossum og fífusundum auk
þess sem að sér í agnarsmátt fé á
fjalli eða glittir í byggð, eins og til
að undirstrika viðátturnar. Nefnist
kaflinn „Skínandi perlur“.
Þar næst fylgir kaflinn „Strönd-
in“ og hér biýtur á skeijum við
ysta haf auk þess sem brugðið er
upp mynd af hinum mildari hlíðum
og ýmsum tilbrigðum bergmyndana
og íjörugrjóts.
Fjórði kaflinn nefnist „Vatnið“
og hér er brugðið upp mörgum sér-
kennilegum dæmum af formum og
gróðri er tengjast vatni, fossum,
staratjömum, lækjarsprænum,
fjallavötnum og ósum. Þetta er vaf-
alítið hugnæmasti kafli bókarinnar
og ljósmyndirnar margar hveijar
einstæðaf. Þrátt fyrir að fram komi
mjög góð tilþrif í næsta kafla
„Landnemar", sem eins og nafnið
bendir til fjallar um fólk og búfén-
að, orkar hann í heild ekki eins
sterkt á mig og undangengnir kafl-
ar og sama er að segja um síðasta
kaflann „Vetur“. í báðum þessum
köflum koma fram frábærar mynd-
ir, sem gefa þeim bestu í hinum
köflunum ekkert eftir, en áhrifin
eru ekki eins óvænt og yfirþyrm-
andi og er það sennilega vegna
þess að myndefnið er almennara
fyrir okkur íslendinga.
Málið er að sumarið er stutt en
veturinn langur, og landið hefur á
sér svo ótrúlega margar hliðar að
sumarlagi, sem mikill minnihluti
Islendinga þekkir til nokkurrar hlít-
ar og svo þarf einnig mjög næmt
auga til að meðtaka þær allar.
Það er þannig mikið rétt sem
fram kemur í fréttatilkynningu: „að
Páll er ijölhæfur ljósmyndari, en
af öllum hans viðfangsefnum er það
íslenzk náttúra sem heillar hann
mest“. Hann leitar fyrst og fremst
uppi fegurðina í andstæðunum eða
brotabroti náttúrunnar og á stund-
um er líkast sem náttúran hafi
íklæðst sparifötunum fyrir ljós-
myndarann, en Páll leitar aldrei
eftir væmnum litasamböndum og
ei heldur ijótleikanum, sem einnig
er til staðar. Væri helst hægt að
segja að hann sé á höttunum eftir
ómenguðum hreinleikanum og
ósnortnum náttúrumögnum.
Það er óvinnandi vegur að gera
upp á milli bestu myndanna og svo
veit maður eftir að hafa séð sjálfar
frummyndirnar i mikilli stækkun á
sýningunni í Nýhöfn, að þær eru
sumar hveijar mun áhrifaminni í
bókinni eins og t.d. kemur glögg-
lega fram í myndinni af Sveinbirni
í einangrunarklefanum hugsuöu sig
sjáifkrafa innan í mér djöfu/skapurinn
og ósóminn kringum mig, hátterni
vitieysunnar, hvíldarlaust eins og
sjálfvirk þula sem þurrkaöi allt annaö
burt úr vitund minni. Ég ráfaöi milli
varöhaldsmannanna í sinnuleysi og
leiöslu út og inn kiukkutímum saman,
dag og nótt. Pulan nísti sig inn í mig
viö hvern huröarskell fangabúranna, og
hún læsti sig í gegnum mig.
Peir eltu mig í draumum á næturnar.
Lífslöngunin var dauö, ég stóö einn og
er saklaus, yfirgefinn.
Pegar ég opnaöi munninn var ég
sleginn. Paö eina sem ég gat gert var
aö horfa á þessar skepnur vinna sig
upp í starfi, sjálfur var ég fórnardýr
metnaöar sem átti allt sitt undir aö
ganga í augu annarra af sama tagi. Eitt
var þó víst, ég ætlaöi ekki aö láta troöa
mig niöur í skítinn, ég haföi kynnst
nógu afslíku.
En ég brást. Sá sem flýr undan villidýri
spyr ekki til vegar á fiótta sínum.
Eínn daginn fluttu tveir fangaveröir mig
meö valdi tvívegis úr klefanum í
baöherbergiö og kaffæröu mig í
vaskinum ásamt gólftuskunni uns ég iá
skælandi á gólfinu eins og krakki.

Voni l\ögut
Sævar
Ciecielski
„Vifc erum
öíl saklaus'
ARMULA 23 - SIMI 672400
Beinteinssyni allsheijargoða Ása-
trúarmanna.
Þetta er bók sem vissulega
bregður upp fjölþættri mynd af
náttúrusköpum Islands og and-
stæðum landsins, og vegna þess að
bókin er í stóru hörðu broti sem
sléttist úr við uppflettingu er það
ekki eins til lýta, sem hönnuðirnir
hafa lagt áherslu á, að kljúfa mynd-
irnar við kjölinn og hafa eina mynd
á tveim síðum. Það á hins vegar
síður við, er brotið er mýkra og
ávalara þannig að kjölurinn eins og
sekkur í öldufall og myndar áber-
andi rof milli síða.
Dregið saman í hnotskurn er hér
um að ræða gullfallega bók og mik-
ilfenglega landkynningu sem á jafnt
erindi til innlendra manna sem út-
lendinga.
Eyjólfur Óskarsson
Ljóðabók
eftir Eyjólf
Oskar
SKÁKPRENT hefur gefið út
ljóðabókina Strengir Veghörp-
unnar eftir Eyjólf Óskar.
Á bókarkápu skrifar Helgi Sæ-
mundsson m.a.:„Skáldskapur Ey-
jólfs Óskars í Strengjum Veghörp-
unnar er sér í lagi heimspekilegur.
Yrkisefni sín velur höfundur jafnan
úr umhverfi, náttúru og tilfinning-
um en hverfir þeim oftast í mynd-
ríkar samlíkingar. Jafnframt er
kröftugur en tónrænn hljómur í
máli kvæðanna. Skáldið freistar
nýjunga í boðskap og túlkun en
sver sig eigi að síður í ætt við forn-
ar hefðir og arfgeng vinnubrögð."
í bókinni eru 78 ljóð á 88 blaðsíð-
ur. t
Barbara Cartland
■ BÓKAÚTGÁFAN Skuggsjá,
Hafnarfirði, hefur sent frá sér fimm
nýjar ástarsögur. Þetta eru eftir-
taldar bækur: Önnur brúðkaups-
ferð. Theresa Charles. Sverrir
Pálsson þýddi. Bókin var sett og
prentuð í Prisma og bundin í Fé-
lagsbókbandinu Bókfelli. Ást að
láni eftir Barböru Cartland. í leit
að öryggi eftir Evan Steen.
Sirkusblóð eftir Erik Nerlöe.
Aðeins sá sem elskar er ríkur.
Else—Marie Nohr. Skúli Jensson
þýddi bækurnar þrjár. Ofangreind-
ar bækur voru allar settar og prent-
aðar í Prentbergi, Kópavogi, og
bundnar í Félagsbókbandinu Bók-
felli. -.