Morgunblaðið - 19.12.1991, Blaðsíða 31

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 19. DESEMBER 1991
31
fórnarlömb saman annars vegar og
hjálparfólk hins vegar. Andleg viðr-
un stendur yfir sleitulaust í u.þ.b.
þrjá til Ijóra klukkutíma og er mikil-
vægt að ekki verði um neina truflun
að ræða, s.s. .vegna símhringinga,
hljóða frá píptækjum eða umgangs
utanaðkomandi aðila. Allt sem fer
fram í hópunum er algjört trúnaðar-
mál.
Stjórnun fundarins er í höndum
fundarstjóra og hefur hann með sér
einn til tvo aðstoðarmenn, sem
koma honum til hjálpar, ef nauðsyn
krefur og fylgjast með því sem
gerist á fundinum. Stjórnendur
ættu að vera fagfólk, s.s. prestar,
sálfræðingar, geðlæknar, geðhjúkr-
unarfræðingar eða félagsráðgjafar.
Slíkir aðilar ættu að hafa sérstaka
þjálfun í andlegri viðrun og þekk-
ingu og reynslu með að vinna með
hópa. Þá ættu þeir að hafa almenna
kunnáttu á helstu viðbrögðum fólks
við válegum atburðum til skemmri
og lengri tíma.
í upphafi fundarins kynnir fund-
arstjóri m.a. markmið og reglur
hópsins. Þátttakendur kynna sig
síðan, og þátt sinn í atburðarásinni
á slysstað og lýsa því sem gerðist.
Mikilvægt er að hver tali fyrir sig,
en ekki fyrir aðra. Að þessu loknu
er unnið með þær hugsanir og
skynjanir eins og sjón, hljóð eða
snertingu, sem þátttakendur hafa
upplifað. Fólk talar þó eingöngu ef
það viil og treystir sér til þess og
er það hvatt til þess að koma orðum
að reynslu sinni, viðbrögðum til-
finninga sinna, líkama síns og hugs-
unarinnar. Þegar þessi umræða
hefur farið fram leggur fundar-
stjóri áherslu á að viðbrögð þátttak-
enda við áfalli séu eðlileg og tengir
þeirra reynslu við reynslu annarra
í svipuðum aðstæðum svo og niður-
stöðum rannsókna. Fundarstjórinn
vekur auk þess athygli á þeim við-
brögðum sem fólk má búast við á
næstu vikum og mögulegum leiðum
til að takast á við þau. Andlegri
viðrun lýkur síðan með því að tekið
er saman það helsta sem fram kom
á fundinum og upplýsingar gefnar
um hvar fólk getur leitað eftir fag-
legri hjálp, ef svo ber undir.
Lokaorð
Válegir atburðir hafa mikil áhrif
á þá sem tengjast þeim og ljóst er
að sá hópur er breiðari og fjölmenn-
ari en áður var talið. Hingað til
hefur verið lögð höfuðáhersla á lík-
amlega aðhlynningu hjá þeim sem
lent hafa í válegum atburðum. And-
legri aðhlynningu hefur ekki verið
sinnt sem skyldi, hvað þá að hugað
hafi verið að t.d. ættingjum, vinum,
áhorfendum eða hjálparfólki. Auð-
vitað hafa prestar og starfsfólk
sjúkrahúsanna unnið gott starf við
að sinna andlegum þörfum skjól-
stæðinga sinna. Þó hefur ekki enn
verið gert ráð fyrir sérstakri and-
legri áfallahjálp þegar áföil og stór-
slys eiga sér stað innan skipuiags
heilbrigðisþjónustunnar. Almanna-
varnir ríkisins, ýmsar hjálparsveitir
landsins og yfirmenn nokkurra
slökkvistöðva hafa sýnt þessum
málaflokki mikinn skilning og
áhuga. Þessir aðilar eru þegar farn-
ir að gera ráð fyrir fræðslu í áfalla-
hjálp sem þátt í þjálfun á sínu fólki.
Þá hafa t.d. hjúkrunarfræðingar og
sálfræðingar fengið hingað til lands
erlenda fræðimenn á þessu sviði,
auk þess sem geðlæknar og geð-
hjúkrunarfræðingar hafa sinnt fólki
sem tengst hefur válegum atburð-
um.
Ljóst er að umræðan um tilfinn-
ingaleg viðbrögð og líðan eftir vá-
lgga atburði er að opnast og að
aukinn skilningur er fyrir því að
sinna þurfi þessari hlið mannlífsins.
Þeir aðilar sem hafa sýnt málinu
áhuga þurfa að samhæfa krafta
sína. Huga þarf að því hvernig
hægt er að koma á fót skipulagðri
áfallaþjónustu, sem getur sinnt fyr-
irbyggjandi starfi og þeim sem á
einn eða annan hátt tengjast váleg-
um atburðum og þurfa á hjálp að
halda.
Höfundur er sálfræðingur og
starfar sjálfstætt.
AÐALKORT
<4 ‘jgr r 'íIIS?

ÞórsmörkyLandmannalaugar.
Mælikvarði: 1:250 000 Húsavík/Mývam. Suðvesmrland. Skaftafell. Hekla. Hornstrandir.
Allt landið 9 kort Þingvellir og Ferðakort 1:750 000
Kr. 5.490.- Kr. 4.400.-
Mælikvarði 1:100 000
Svæðaskipt eða raðskipt. 9 möppur.
Verð hverrar möppu:
Kr. 4.400.-
Mælikvarðar:
1:500 000 og 1:250 000
7 kort.
Mælikvarði 1:250 000
Mið-ísland og Mið-Vesturland.
2 Reiðleiðakort og reiðleiðalýsingar
Mælikvarði 1:25 000
Reykjanes 9 kort. Suðvesturland 8 kort.
Kr. 4.700.-
Kr. 4.700.-
Kr. 4.400.- og 3.990.-
ALLAR KORTAMÖPPURNAR ERU ÍFALLEGUM GJAFA UMBÚÐUM. ^ 4 * GREIÐSLUKORTAÞJÓNUSTA. SENDUM SAMDÆGURS í PÓSTKRÖFU UM LANDALLT.
OMÆUN ÍSIANDS
KORTAVERSLUN • LAUGAVEGI 178 • REYKJAVÍK • SÍMI: 91 - 680 999