Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Volume

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Page 4

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Page 4
8 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS Grágásar og Jónsbókar um löggarða eigi við annað en torfgarða. Það er at- hyglisvert, að í lögbókinni Járnsíðu, sem er mjög sniðin eftir Frostaþings- lögum, eru niðurfelld ákvæði þeirra laga um löggarð, en tekin upp ákvæði Grágásar.19 Að því leyti sem íslensk garðlagamenning á til annarra landa rætur að rekja, voru, með tilliti til náttúrufars, fremur líkur á, að þær rætur mætti rekja til Bretlandseyja en Noregs og kemur þá fyrst í hug hið mýrlenda írland. Þetta því fremur, sem liklegt má telja, að garðahleðsla hafi í fyrstu tíð búsetu á Islandi verið að verulegu leyti þrælavinna. Þetta eru þó getgátur einar án nánari könnunar. Hinir fornu garðar hérlendis eru víðast mjög flattir út og meira eða minna kaffærðir af yngri jarðvegi, einkum þó á uppblásturssvæðum og í nánd við eldstöðvar, þar sem jarðvegsþykknun hefur verið hröð. Er garður sá neðan við túnið í Skallakoti í Þjórsárdal, sem þversnið var mælt af sumarið 1939, talandi dæmi um þetta (1. mynd).20 Með beitingu gjóskutímatals á þverskurði af görðum eru góðir möguleikar á að ákvarða aldur þeirra víða á landinu, en lítið hefur enn verið gert að þessu og mikið verk þar óunnið. Bjarnagarður Hér á eftir verður að nokkru lýst garði, sem óefað er í tölu meiriháttar mannvirkja á íslandi frá fornri tíð. Það er sá garður, eða garðakerfi, í Land- broti, sem gengur undir nafninu Bjarnagarður. Það var að tilmælum Þórarins Helgasonar, fyrrum bónda í Þykkvabæ, sem ég fór fyrst að huga að þessum garði, fyrir um áratug, og könnun mín hefur byggst á hjálp áhugasamra sjálfboðaliða, fyrst og fremst Guðmundar Sveins- sonar skrifstofumanns, sem er Skaftfellingur, Meðallandi og Landbroti tengdur. Með þakklæti nefni ég einnig annan skaftfellskan áhugamann, Karl Magnússon vélstjóra, tvo félaga mína úr Jöklarannsóknafélaginu, þá Gunnar Guðmundsson forstjóra og Hörð Hafliðason járnsmið, harðduglega jafnt við snjó- sem moldargröft, Sveinbjörn Rafnsson prófessor og Guðrúnu Larsen jarðfræðing. Séra Sigurjóni Einarssyni á Kirkjubæjarklaustri og Þorleifi pró- fessor Einarssyni þakka ég leyfi til að birta snið gegnum Bjarnagarð, sem þeir grófu og mældu ásamt aðstoðarmönnum að tilmælum Þórarins Helgasonar. A ferðum mínum í sambandi við Bjarnagarð hefi ég notið mikillar gestrisni Landbrotsmanna og Kirkbæinga, sem ég þakka af alhug. Þess skal og getið með þakklæti, að til greiðslu fyrir flugmyndir og hrein- teikningar korts og sniða hlaut ég styrk úr Hugvísindadeild Vísindasjóðs. Ástæðan fyrir því, að gerð var gangskör að því að kanna og mæla Bjarna- garð, var ekki hvað síst sú, að ekki virtist seinna vænna, ef takast ætti að rekja þennan garð nokkurnveginn óslitio að endilöngu, og í raun orðið um seinan
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.