Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Síða 4

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1981, Síða 4
8 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS Grágásar og Jónsbókar um löggarða eigi við annað en torfgarða. Það er at- hyglisvert, að í lögbókinni Járnsíðu, sem er mjög sniðin eftir Frostaþings- lögum, eru niðurfelld ákvæði þeirra laga um löggarð, en tekin upp ákvæði Grágásar.19 Að því leyti sem íslensk garðlagamenning á til annarra landa rætur að rekja, voru, með tilliti til náttúrufars, fremur líkur á, að þær rætur mætti rekja til Bretlandseyja en Noregs og kemur þá fyrst í hug hið mýrlenda írland. Þetta því fremur, sem liklegt má telja, að garðahleðsla hafi í fyrstu tíð búsetu á Islandi verið að verulegu leyti þrælavinna. Þetta eru þó getgátur einar án nánari könnunar. Hinir fornu garðar hérlendis eru víðast mjög flattir út og meira eða minna kaffærðir af yngri jarðvegi, einkum þó á uppblásturssvæðum og í nánd við eldstöðvar, þar sem jarðvegsþykknun hefur verið hröð. Er garður sá neðan við túnið í Skallakoti í Þjórsárdal, sem þversnið var mælt af sumarið 1939, talandi dæmi um þetta (1. mynd).20 Með beitingu gjóskutímatals á þverskurði af görðum eru góðir möguleikar á að ákvarða aldur þeirra víða á landinu, en lítið hefur enn verið gert að þessu og mikið verk þar óunnið. Bjarnagarður Hér á eftir verður að nokkru lýst garði, sem óefað er í tölu meiriháttar mannvirkja á íslandi frá fornri tíð. Það er sá garður, eða garðakerfi, í Land- broti, sem gengur undir nafninu Bjarnagarður. Það var að tilmælum Þórarins Helgasonar, fyrrum bónda í Þykkvabæ, sem ég fór fyrst að huga að þessum garði, fyrir um áratug, og könnun mín hefur byggst á hjálp áhugasamra sjálfboðaliða, fyrst og fremst Guðmundar Sveins- sonar skrifstofumanns, sem er Skaftfellingur, Meðallandi og Landbroti tengdur. Með þakklæti nefni ég einnig annan skaftfellskan áhugamann, Karl Magnússon vélstjóra, tvo félaga mína úr Jöklarannsóknafélaginu, þá Gunnar Guðmundsson forstjóra og Hörð Hafliðason járnsmið, harðduglega jafnt við snjó- sem moldargröft, Sveinbjörn Rafnsson prófessor og Guðrúnu Larsen jarðfræðing. Séra Sigurjóni Einarssyni á Kirkjubæjarklaustri og Þorleifi pró- fessor Einarssyni þakka ég leyfi til að birta snið gegnum Bjarnagarð, sem þeir grófu og mældu ásamt aðstoðarmönnum að tilmælum Þórarins Helgasonar. A ferðum mínum í sambandi við Bjarnagarð hefi ég notið mikillar gestrisni Landbrotsmanna og Kirkbæinga, sem ég þakka af alhug. Þess skal og getið með þakklæti, að til greiðslu fyrir flugmyndir og hrein- teikningar korts og sniða hlaut ég styrk úr Hugvísindadeild Vísindasjóðs. Ástæðan fyrir því, að gerð var gangskör að því að kanna og mæla Bjarna- garð, var ekki hvað síst sú, að ekki virtist seinna vænna, ef takast ætti að rekja þennan garð nokkurnveginn óslitio að endilöngu, og í raun orðið um seinan
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.