Prestafélagsritið - 01.01.1923, Blaðsíða 171

166
Erlendar bækur.
Prestafélagsritið.
mannshjartað; hún knýr hungraða sálu til að stíga upp til hins auðuga
Guðs“. „I bæninni — segir mesti dulsinni lútherskunnar — mætist hið
hæsta og hið lægsta, hið auðmjúkasta hjarta og hann, sem er Guð yfir
öllu“ (Joh. Arndt).
Af því leyti, sem bænin er dularfullur sambandsliður milli mannsins
og hins eilífa, er hún óskiljanlegt undur, undrið öllum undrum meira,
sem daglega endurtekur sig í sálu hins guðhrædda. Allar rannsóknir trú-
arbragða-vísindanna nema að lokum staðar við það undur. Trúarsögu-
fræðingurinn og trúarsálfræðingurinn geta aðeins borið vitni hinu djúpa
og kröftuga lífi, er bærist í bæninni, og skýrt það; en að skygnast inn í
leyndardóm þess, er aðeins gefið þeim, er sjálfur trúir. En hin vísinda-
lega rannsókn fær að síðustu ekki varist sömu stórvægilegu áhrifunum af
þessu og hin lifandi guðrækni. Hún hlýtur að taka undir orð Krýsostó-
musar, þar sem hann gerir þessa játningu: „Ekkert er stórvægilegra en
bænin, og ekkert fær við hana jafnast". Dr. J. H.
„Medeltida kristendom i nutiden. Arkebiskop Merciers herda-
brev mot modernismen och George Tyrrells stridsskriftÞýtt, og með
formála eftir dr. theol. J. Lindskog. Stockholm 1922. Svenska kyrkans
Diakonistyrelses bokförlag.
Þettá er merkileg bók og allstór, 204 bls. Fyrst er formáli eftir J.
Lindskog. Gerir hann þar grein fyrir efni bókarinnar, sem er hirðisbréf
Belgíubiskups, Merciers, og mótmælarit Tyrrels móti því bréfi. Lýsir Lind-
skog kostum og göllum á þessu og öðrum ritum Tyrrels, með samúð þó
og nærgætni, og síðan helztu æfiatriðum Tyrrels frá upphafi til enda lífs
hans. Þá byrjar bókin sjálf með áðurnefndu hirðisbréfi Merciers erki-
biskups og kardínála í Belgíu til presta og annara trúaðra katólskra
manna í umdæmi har.s. Tilefni þess bréfs er umburðarbréf Píusar páfa
10., þar sem hann tekur saman ýmsar andastefnur og kenningar nútímans
undir eitt sameiginlegt nafn: „modernismus", mótmælir þeim og fordæmir
þær allar sem villukenningar, er katólskir menn skuli varast.
Er hirðisbréf Belgíubiskups nákvæmlega í anda og sem árétting þessa
páfabréfs — miðaldakatólskum anda. Belgíubiskup telur Tyrrell einlæglega
katólskan mann, og hálærðan fræðimann og rithöfund, einn hinn fremsta
í flokki hinna nýju villukenningamanna, fordæmir hann og skoðanir hans,
og varar alvarlega við honum. Enda var þá og Tyrrell þegar bannfærður
maður, og sviftur öllum katólskum heiðri og réttindum fyrir „prótestant-
iskar“ skoðanir sínar. Þá kemur rit Tyrrells, og er það aðalpartur bók-
arinnar, bæði að efni og lengd, í 21 kafla. Það er hvorttveggja í senn,
varnar- og árásarrit gegn „miðalda-katólskunni", sem enn vill með kúgun
drotna yfir sálum og andlegu lífi nútíðarmanna, og fordæma alla persónu-
lega, frjálsa og sjálfstæða hugsun og umbótaviðleitni í flestum efnum.
Tjáir hann það þó jafnframt hjartanlegustu ósk og viðleitni sína og sinna