Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Blaðsíða 87

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Blaðsíða 87
ORÐEÐAMYND af vörum. Táknmál hvarf úr skólum og var aðeins talað í leyni. Áhrifa þessa banns gætti fram á miðja 20. öld.7 Oralisminn eða raddmálsstefnan hafði afdrifarík áhrif á menntun hevrnarlausra og á sjálfsmynd þeirra margra. Það má nærri geta hversu takmörkuð sú menntun er sem einskorðast nánast við að kenna fólki að tala og lesa af vörum. Að sögn heyrnarlauss fólks sem lifði þessa tíma hér á landi fóru oft heilu kennslustundirnar í að kenna nemendum að segja stakt orð eða kannski eina setningu. Markmiðin voru því ekki háleit og afraksturinn efrir því. Þetta gerði að verkum að stór hópur heyrnarlausra, jafht hérlendis sem annars staðar, fór að miklu leyti á mis við þá mennt- un sem heyrandi fólk telur sjálfsagða og nauðsynlega til að komast áfram í samfélaginu. Þegar grunninn vantar er erfitt að byggja ofan á og það er ekki fyrr en á allra síðustu árum sem heyrnarlausir sem ólust upp á tím- um raddmálsstefnunnar fóru að átta sig á gildi menntunar og sækja sér hana í auknum mæh. Sem betur fer hafa tímamir breyst og yngri kyn- slóðir heyrnarlausra hafa hlotið menntun sem er sambærileg við þá sem heyrandi jafhaldrar þehra njóta. En það er ekki aðeins menntunarskorturinn sem hefur staðið heyrnar- lausum fyrir þrifum heldur ekki síður þau viðhorf sem hafa mætt þeim í gegnum tíðina. Sá sem elst upp við þá kúgun og niðurlægingu sem heyrnarlausir máttu búa við á erfitt með að h'ta sjálfan sig réttum augum og sökum þess að ekki mátti nota táknmál höfðu einangrun og sam- skiptaleysi einnig gífurleg áhrif á sálarlíf þessa hóps. Reyndar má búast við því að einangrunin sé ennþá talsverð því þó að táknmál sé ekki leng- ur bannað er kunnátta í því ekki almenn og því eru þau samskipti sem heyrnarlausir geta átt við he}Tandi fólk takmörkuð. Danski félagsfræðingurinn Jonna Widell ólst upp meðal heyrnarlausra í fjölskyldu sinni og hún hefur meðal annars skrifað um áhrif raddmáls- tímans á heyrnarlausa. Hún rekur hvernig stefuan tók smám saman að setja mark sitt á heyrnarlausa og þá sérstaklega börn sem með skólagöng- unni tóku að líta á sig sem eftirbáta þeirra sem heyrandi voru. Hugsun- in „ég get ekki, ég er vonlaus" varð ríkjandi og hamlaði því að sjálfsmynd og sjálfstraust þessara barna þróaðist eðblega.8 Það sama virðist hafa átt Sama rit, bls. 60-63. Jonna Widell, „The Danish Deaf Culture in European and Western Society" íLook- ing Back: A reader in the history of deaf communities and their sign languages, ritstj. Ren- ate Fischer og Harlan Lane, International Studies on Sign Language and Comm- unication of the Deaf; 20. Hamburg: Signum, 1993, bls. 457-478, bls.464. 85
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.