Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Blaðsíða 163

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Blaðsíða 163
RETORHC MYNDASINNAR eins.13 Myndin í merkingarauka sínum, væri þannig samsett af skipulegri byggingu tákna sem kæmu úr breytilegu djúpi orðaforða (einstaklings- málanna). Yísálin, eins og talið er núna, er mynduð líkt og tungumálið, helst orðaforðinn áfram kóðaður, sama hversu „djúpt" er á hann, eða öllu heldur: Því lengra sem kafað er niður í andleg sálardjúp einstaklingsins, þeim mun færri og flokkanlegri verða táknin: Hvað gæti verið kerfis- bundnara en túlkun á Rorschach-prófum? Fjölbreytileiki túlkunar getur þannig ekki ógnað „tungu" myndarinnar ef við göngum út frá því að þessi tunga sé samsett úr einstaklingsmálum, orðaforða eða undir-kóð- um: Merkingarkerfin gagntaka myndina, eins og þegar maðurinn tjáir sig úr djúpi sjálfs síns á ólíkum tungumálum. Tunga myndarinnar, er ekki aðeins summa segða sem sendar eru (til dæmis þegar hún sameinar tákn eða myndar málboð), hún er einnig summa allra móttekinna segða:14 Tungan verður að ná „því óvænta" í merkingunni. Annað vandamál sem tengist rannsóknum á merkingaraukanum, felst í því að ekkert eitt hliðstætt tungumál finnst sem svarar til sérstöðu tákn- miðanna - hvað köllum við táknmið merkingaraukans? Við höfum tekið þá áhættu að nefha eitt þeirra með hugtakinu „ítalskið" en önnur er ekki hægt að tákna nema með orðum úr daglegu máli (matarundirbúningur, kyrralífsmynd, allsnægtir): Um leið og rannsóknin er ekki lengur sérhæfð tekur meta-málið við. Hér erum við í vandræðum vegna þess að tákn- miðin hafa sérstaka merkingarfræðilega eiginleika; eins og semið í merk- ingaraukanum, nær hugtakið allsnægtin ekki nákvæmlega yfir „allsnægt- ina", í skilningi merkingarkjarnans; táknmynd merkingaraukans (hér gnægð og samþjöppun varanna) er eins og summa allra mögulegra alls- nægta, eða öllu heldur hreinasta hugmyndin um allsnægrir. Merkingar- kjarni orðsins skírskotar aldrei til eðlis, vegna þess að hann er alltaf grip- inn í tilviljanakenndu tali, í samfelldri setningu (sem viðkemur orðræðunni), og vísar til praktískra áhrifsgilda tungumálsins. Semið alls- nægtir er hins vegar tært hugtak, kippt úr setningunni, tekið úr öllu sam- hengi og svarar til nokkurs konar leikræns ástands merldngarinnar, eða öllu heldur (þar sem um er að ræða tákn án setningar) til sýnihgs skiln- Sjá. Éléments de sémiologie, bls. 96. Frá sjónarhorni Saussure, telst talið fyrst og fremst til málboðanna sem send eru og sótt eru í tunguna (og mynda hana um leið). Núna er nauðsynlegt að víkka hug- myndina um tunguna, sérstaldega út frá merkingarfræðilegu sjónarmiði: Tungan er alger, óhlutbundin heildarsumma allra sendra og móttekinna skilaboða. 161
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.