Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1982, Blaðsíða 60

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1982, Blaðsíða 60
Tímarit Máls og menningar sjálfstæða tilveru. En í rauninni eru hér engin skýr takmörk. í þessum minningarbókum um mikinn fjölda manna, skrásettra í „veruleikanum", og um „sannsögulega" atburði úr lífi skáldsins er margur angi að nýjum skáldsögum. Að lokum A einum stað segir höfundurinn frá atviki sem nú eftir marga áratugi kann að sýnast táknrænt. Vormorgun einn, þegar hann var sjö ára, vekur faðir hans son sinn og gefur honum póstkort með mynd af dönsku málverki af Gunnari á Hlíðarenda, þar sem hetjan stendur við hólmann á sandinum og ræður við sig að snúa aftur. Aftaná kortið hefur faðir minn skrifað þessa einföldu minníngu við son sinn: „Elsku Dóri minn, hérna gef ég þér mynd af Gunnari á Hlíðarenda. Gunnar vildi heldur snúa aftur og etja við erfiðleikana heima en hverfa burt úr landi. Þinn pabbi.“ Þessum orðum fylgir eingin skýríng og ég hef aldrei vitað beina orsök til þess að þau voru skrifuð. (T 172-73) En ef til vill hefur föður hans snemma grunað að leið sonarins mundi liggja út í heiminn, „burt úr landi“. Ef svo var mætti segja að hann hafi orðið sannspár — að vissu leyti. Sem ungur rithöfundur var Halldór frá Laxnesi ákveðinn í að verða „nútímamaður“. Hann kynntist Evrópumenningu og bókmenntum síns tíma og sá stund- um Island úr fjarska. Gagnrýni hans á landa sína, erfðavenjur þeirra og skoðanir, gat verið vægðarlaus. En þegar rykský átakanna eru svifin hjá sést betur hve tryggð hans við land og þjóð hefur verið órjúfanleg. Arfurinn frá túninu heima hefur verið honum í blóð borinn og orðið þyngstur á metunum. Bækur hans um æsku sína veita okkur skilning á hversvegna svo varð — og aldrei gat öðruvísi orðið. I samantekt minni hér að framan er ef til vill fullmikið af tilvitnunum í orð skáldsins sjálfs. En það er kannski skiljanlegt. Bókmenntaleg „gagnrýni“ á „þessum smábókum fjórum", eða „rit- dómur“ um þær, virðist einhvern veginn út í bláinn. Hver er dómbær um gildi þessara endurminninga nema höfundurinn sjálfur? Ef manni kann stundum að finnast sumt á þessum blöðum dálítið tilviljunarkennt eða sundurlaust, þá er spurningin: hvað er tilviljun í 178
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.