Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.06.1999, Qupperneq 105

Tímarit Máls og menningar - 01.06.1999, Qupperneq 105
UPPLÝSING í GEGNUM ÞJÓÐSÖGUR sjósókn. Þannig skýri ég að ekki eru til samtímaafrit sagnabálka hans, að hann hefur viljað sitja einn að þeim sér til matar. Vitnisburðir eru um, að eft- ir kvöldvökulestur ræddu menn auðvitað efni lestrarins fram og aftur, og hefur það enn aukið og fest áhrif þessara nýstárlegu hugmynda. Jón Árnason vitnaði um þetta starf Eiríks í formála þjóðsagnasafns síns, 1861 og sagði m.a. um Eirík (bls. xviii): „var þreyjulítill, fór jafnan milli manna og hafði ofan af fýrir sér með því að „segja sögur“ þar sem hann kom og dvaldi eins og fleiri hafa brallað hér á landi, og um leið grófst hann hvervetna eftir sögum þar sem sögufróðir menn voru á bæjum.“ Þetta er ekki aðeins vitnisburður um þjóðsagnasöfnun Eiríks í fjóra áratugi, heldur einnig um upplýsingarstarf hans í ámóta langan tíma, hversu stöðugt og víða sem það nú hefur verið stundað. Mjög yrði erfitt að meta hvenær Upplýsingarhugmyndir höfðu mest áhrif á alþýðu manna, svo ekki sé talað um hvaða aðiljar höfðu þau áhrif. En hitt virðist líklegt af framansögðu, að Eiríkur hafi verið með allra áhrifamestu frömuðum Upplýsingarinnar á íslandi. Aftanmálsgreinar 1 Svanhildur Gunnarsdóttir, bls. 11. 2 Þessi skáldsaga Holbergs birtist á latínu 1741, en þýsk þýðing kom út sama ár og eftir henni þýddi Jón Ólafsson ffá Grunnavík hana á íslensku um miðja 18. öld. Sú þýðing birtist ekki fýrr en 1948, en sagan var enn þýdd tvívegis á íslensku á 18.öld (formáli Jóns Helgasonar bls. xvii), svo hugsast gæti að Eiríkur hefði lesið ritið á íslensku. En miklu auðfengnara hef- ur það verið á latínu, þýsku og dönsku (sú þýðing birtist 1742 (sjá formála Jóns, bls. x). Harald Bache-Wig, samkennari minn við Oslóarháskóla las þenna pistil minn í handriti og benti mér á svip Ólafssögu við Nikulás Klím. - Eftir að þessi grein var samin sá ég ítar- legri rökstuðning fýrir þessum bókmenntaáhrifum í kafla Matthíasar Sæmundssonar í Islenskri bókmenntasögu III, bls. 181-3 Heimildir Árni Kristjánsson: Sagan af Parmes loðinbirni. Skírni 1944, bls. 145-167. Eirikur Laxdal, 1743-1816: Saga Ólafs Þórhallasonar. Þorsteinn Antonsson og María Anna Þorsteinsdóttir sáu um útgáfuna. - Reykjavík: Þjóðsaga, 1987 (xiii+ 456 bls., textinn er 372 bls.). Einar Ólafur Sveinsson: Um íslenskar þjóðsögur. (s 102-110) Hið íslenska bókmenntafélag. Reykjavík 1940. Helga Gunnarsdóttir: Bókmenntir. Bls. 216-243 í: Upplýsingin á íslandi. Ludvig Holberg: Nikulás Klím. Jón Helgason bjó til prentunar. Kbh. 1948. Ingi Sigurðsson: Upplýsingin og áhrif hennar á íslandi. Bls. 9-42 í: Upplýsingin á Islandi. TMM 1999:2 www.mm.is 103
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.