Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.2000, Blaðsíða 99

Tímarit Máls og menningar - 01.12.2000, Blaðsíða 99
Einar Már Jónsson Um Eneasarkviðu Einhvern tíma hefði það þótt stórtíðindi að Eneasarkviða Virgils skyldi vera komin út í íslenskri þýðingu. í menningarsögu Vestur-Evrópu hefur þetta rómverska söguljóð leikið slíkt hlutverk að segja má að einungis Biblían hafi skipað hærri sess: öld eftir öld var það grundvöllur allrar æðri menntunar í álfunni, það var ein helsta leiðsögn skólapilta í máli og stíl, kennslubók í karl- mannlegum dygðum og efniviður í hugleiðingar um líf og dauða. Tilvitnan- ir í Virgil léku hverjum menntuðum manni á vörum í tæp tvö þúsund ár, e.t.v. að undanskildum myrkustu miðöldum, en eftir þann tíma urðu þær mönnum hins vegar æ tamari. Ekki eru nema fá ár síðan aldraður augnlækn- ir í París hafði yfir valdar sexliður úr Eneasarkviðu, meðan hann var að bogr- ast yfir mér, og vildi helst halda skoðuninni áfram á öðrum vetrvangi með því að taka mig upp í verkum skáldsins. Áhrifin á bókmenntir og listir álfunnar voru eftir þessu. Menn notuðu Virgil jafnvel sem véfrétt með því að fletta upp í Eneasarkviðu og stinga niður fingri af handa hófi, og spáðu þannig um óorðna hluti. Það segir því sína sögu, að svo virðist nú sem þessi þýðing hafi ekki mætt neinu nema fálæti og heldur vandræðalegri þögn. Jafnvel þeir fordómar gegn Virgli sem gengu ljósum logum á 19. öld og vörpuðu grárri skímu fram á hina 20. virðast gleymdir og tómið galtómt eitt eftir. Tempora pessima sunt: vigilemus. Það væri þess vegna þjóðþrifaverk að taka saman ýtarlegan pistil um Virgil, verk hans og framhaldslíf þeirra í Vesturálfu, og ef eitthvað er út á ágæta þýðingu Hauks Hannessonar að setja, er það að henni skuli ekki fylgja inngangur í líkingu við þann sem Kristinn Ármannsson og Jón Gísla- son sömdu fyrir útgáfu sína af Hómersþýðingum Sveinbjarnar Egilssonar, því síst hefur þörfin minnkað. Þeim fátæklegu orðum sem hér fara á eftir er ætlað að rjúfa þessa þögn, en menn skyldu ekki búast við því að þau geti á nokkurn hátt bætt úr þeirri vöntun. Það er heldur ekki tilgangurinn að fjalla um þýðinguna. Enginn rithöfundur hefur beitt latínu á blæbrigðaríkari hátt en Virgill; hann sveigir tunguna út á ystu mörk og „málar" jafhvel viðfangs- efnið með hljómi og hljóðfalli, eins og sagt hefur verið. Áhrif frá þessum volduga stíl bárust beint inn í þjóðtungur seinni tíma, eins og Dante er til TMM 2000:4 malogmenning.is 97
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.