Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.2000, Blaðsíða 103

Tímarit Máls og menningar - 01.12.2000, Blaðsíða 103
UM ENEASARKVWU uppreisnarmanna sem áður höfðu verið bandamenn þeirra. Loks voru það borgarastyrjaldirnar, mesta hörmungin af öllu í augum Rómverja sjálfra. Maríus og Súlla börðust um völdin skömmu áður en Virgill fæddist, en þeg- ar hann var tvítugur að aldri skall á annað borgarastríðið, milli Pompeiusar og Caesars, og eftir það var allt loft lævi blandið um langt skeið. Framan af þessu tímabili var öðru hverju lát á hernaðinum, eða styrjaldirnar voru í fjar- lægum álfum og ró heima fyrir, en á dögum Virgils var svo komið að þrjár kynslóðir manna höfðu lítið þekkt annað en nánast samfellt styrjaldará- stand. Svo virðist sem Virgill hafi aldrei borið vopn sjálfur, þótt skáldbróðir hans Hóras, sem var allra manna ólíklegastur til slíks, hafi hins vegar tekið þátt í orustunni við Philippi, þar sem arftakar Caesars og morðingjar hans börðust til úrslita. En eins og allir aðrir fann Virgill fyrir afleiðingum styrj- aldanna, hann skynjaði skelfingar þeirra og óttann við framtíðina og hann sá eyðileggingu og dauða alls staðar: borgir í rústum, héruð lögð í eyði, fornar þjóðir horfnar úr sögunni og blómi manna drepinn. I bréfi sem mælsku- maðurinn Cicero fékk frá vini sínum einum, Serviusi Sulpiciusi að nafni, má lesa skýra lýsingu á því ástandi sem blasti þá við mönnum. Bréfið var skrifað í Aþenu í marsmánuði árið 709 eftir stofnun Rómar, sem sé 45 f.Kr. að okkar tímatali, þegar Virgill var 25 ára og hafði ekki enn ort neitt þeirra verka sem hann er nú þekktur fyrir, og var tilgangurinn sá að hughreysta Cicero í per- sónulegum hörmum: Það sýnir sennilega ástandið nokkuð vel, að þær rústir sem sá glöggi Servius Sulpicius sá hilla undir á siglingu sinni um Saroníska flóann fyrir vestan Aþenu voru ekki afieiðingar einnar styrjaldar heldur langvarandi hernaðar- ástands: Egina hafði verið hertekin 210 f.Kr. og allir íbúarnir seldir í ánauð, Korintuborghafði verið rænd og brotin til grunna 146 f.Kr. ogekki borið sitt barr eftir það (þótt hún ætti reyndar eftir að rísa glæsilega úr rústum skömmu eftir heimsókn Sulpiciusar á svæðið), Pireus hafði verið brennd 86 f.Kr. og Megara, sem hafði verið lögð í rústir 307 f.Kr. en risið upp á ný eftir það, hafði svo aftur verið gereyðilögð í borgarastríðinu milli Caesars og Pompeiusar 48 f.Kr., aðeins þremur árum fyrir siglingu bréfritarans. Svo er að sjá að menn hafi haft takmarkaðan kjark til að byggja upp aftur það sem brotið lá eftir þessi ósköp. Horfurnar voru því harla dökkar hvert sem litið var. En þó sáu margir eina lausn: að Rómaveldi kæmist undir stjórn eins manns sem gæti skakkað leik- inn og komið á langþráðum frið. Fyrst voru slíkar vonir bundnar við Júlíus Caesar, en þær urðu endasleppar, því hann var veginn og útlitið verra en nokkru sinni fyrr. Þá fóru fylgismenn Caesars að líta vonaraugum á frænda hans og ættleiddan erfingja, Octavianus, en staða hans var í hæsta máta TMM 2000:4 malogmenning.is 101
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.