Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2011, Qupperneq 33

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2011, Qupperneq 33
„ O g s y n g u r e n g i n n f u g l“ TMM 2011 · 3 33 „ofnotað í bandarískum landbúnaði á sjötta áratug tuttugustu aldar“ segist Hannes Hólmsteinn fyrst og fremst mæla með úðun eitursins á „innveggi íbúðarhúsa, þar sem það er hættulaust mönnum, dýrum og jurtum“, en meira segja þar sem skordýr hafi myndað „mótefni gegn DDT, svo að það drepur þau ekki, fælir það þau burt“.47 Af lýsingu Hannesar, hér sem annars staðar mætti ætla að hann hafi aldrei lesið Raddir vorsins þagna, heldur reiði sig alfarið á orð annarra andstæðinga Carsons úr hópi harðlínumanna. Þunginn í rökfærslum Carsons í Röddum vorsins var ekki bundinn við notkunina á DDT í baráttunni við skordýr. Hún varar við taumlausri notkun alls kyns mun hættulegri eiturefna, eins og aldrins, sem hún segir „100 til 300 sinnum eitraðra en DDT við tilraunir á akurhænum“.48 Að sama skapi fjallar hún um vandann við að skipta DDT út fyrir önnur hættulegri efni, eins og t.d. dieldrin, eftir að ónæmi hefur gert vart við sig.49 Af öðru eitri sem Carson ræðir má nefna klódan, heptaklór, endrin, lífræn fosföt eins og t.d. parathion og malathion, schradan, ýmis arsen-sam- bönd, dinitrofenol, pentaklórófenol, aminotriazol, toxafen, lindan, benzenhexaklóríð og fenol.50 Glórulausar eitrunarherferðir í bandarískum landbúnaði voru því alls ekki bundnar við DDT, eða ræktarhéruð og skóglendi þar sem dýralífi einu var ógnað. Bandaríska landbúnaðarráðuneytið hóf t.d. risavaxna aldrin-eitrunarherferð gegn skordýri sem ekki var alvar- legur skaðvaldur og úðaði borgir fyrir skordýri sem gat ekki sest að í borgum. Hluti vandans lá í því að úðunarmennirnir fengu greitt eftir magni eitursins sem var dreift, fremur en stærð svæðisins sem dreifa átti eitrinu yfir og því var það hvergi sparað.51 Carson berst hvergi gegn hófsamri kjörúðun af því tagi sem Hannes vísar til, þar sem innveggir húsa eru úðaðir, eða reynt er að takmarka tjónið af eitruninni eftir öðrum leiðum52 og hún gerir sér einnig fyllilega grein fyrir því að stundum dugir fælingarmáttur DDT til þess að hrekja malaríuflugur út úr húsakynnum fólks.53 Hvers vegna tekur Hannes Hólmsteinn þá slík dæmi til þess að grafa undan yfirveguðum mál- flutningi Carsons? Meginþunginn í gagnrýni Carsons tengdist fyrirhyggju- og þekkingar- leysinu sem einkenndi eitrunaraðgerðir stjórnvalda á sjötta og sjöunda áratug síðustu aldar, því að traðka á náttúrunni eins og fíll í postulíns- búð: „Ég fullyrði ekki, að aldrei eigi að nota skordýraeitur. Hitt fullyrði ég að vér höfum látið sterk eiturefni eftirlitslaust í hendur manna, sem vita lítið eða ekkert um það tjón, sem þessi efni geta valdið.“54 Carson
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.