Goðasteinn - 01.09.1973, Page 15

bændur á Rangárvöllum, fornmannlegir í háttum, en drenglyndir
í hug. Einn af hinum helztu var Þorgils Jónsson, bóndi á Rauð-
ncfsstöðum. Hann var „þéttur á velli og þéttur í lund“, rausnar-
maður, hjálpsamur, tryggur og raungóður, vitsmunamaður, fróður
og minnugur, fremur dulur í skapi ódrukkinn. Drakk í ferða-
lögum, eins og þá var títt, og var þá ekki fyrir alla að mæta
honum í orðakasti. Heima drakk hann ekki, nema þá er hann
vcitti gestum. Var hann þá einkarskemmtilegur í viðtali." (Sunn-
anfari 1902, X. árg., bls. 60).
Þuríði er svo lýst, að hún hafi verið smágerð og einkar fínleg,
snotur vexti og vel farin í andliti, en bæði munu þau hjón hafa
verið móeyg, og hefur sá augnalitur gengið í arf til sumra afkom-
enda þeirra. „Blessuð Rauðnefsstaðaaugun", sagði Þorsteinn
Erlingsson, er hann sá eina dótturdótturina.
Öllum, sem til þekktu, ber saman um, að þau hjón hafi verið
góðum gáfum gædd og all-mjög um fram meðallag í mörgu, en
þó sitt með hvorum hætti. „Hún var gáfaðri, en hann greindari",
sagði Ingveldur Þorgilsdóttir um foreldra sína.
Utan heimilis þótti Þorgils vera nokkuð slarkgefinn, og orðskár
var hann einkanlega við þá, er töldust eiga meira undir sér en
hann. En mjög þótti skipta í tvö horn, hve hann var hugulsamur
á heimili og eftirlátur konu sinni. Þó voru til misklíðarefni þeirra
á milli, eins og hvarvetna vill vera. 1 íslenzkri fyndni (XII, nr. 84)
er þessi frásaga:
„Þorgils á Rauðnefsstöðum var kunnur maður á sinni tíð.
Hann var glettinn í tilsvörum og orðheppinn.
Þuríður kona hans hafði orð á sér fyrir, hve bókhneigð hún
var og vel að sér. Var til þess tekið, að hún var læs á fleira en
íslenzku, sem fágætt var um sveitakonur á þeirri tíð.
Eitt sumar á búskaparárum þeirra hjóna höfðu gengið miklir
óþurrkar. Túnasiætti var lokið, en lítið eða ekkert var búið að
hirða af töðunni, og var hún í sæti á túninu.
Þorgils var kominn á engjar með fólk sitt, og einn daginn
hittist svo á, að Þuríður var ein heima. Þurfti hún nú að gæta
þess, að gripir færu ekki í sætið á túninu.
En þegar Þorgils kom heim af engjunum, var köld aðkoma:
Goðasteinn
13