Goðasteinn - 01.09.1973, Page 21

En eftir 24 ár varð faðir minn bóndi á Rauðnefsstöðum og notaði
þá áminnzta skemmu,“ bætir Björn við.
Enn einn vitnisburður um dulargáfur, sem Þorgils hafi verið
gæddur, kemur fram í frásögn Þórðar Tómassonar frá Vallnatúni
í Goðasteini 1963 (II. árg. 2. hefti, bls. 68), en þar segir frá
skipstapa, sem varð við Eyjafjallasand 3. apríl 1832. Þar kemur
Þorgils við sögu á þann sérstæða hátt, að fyrirboði forðar honum
frá drukknun. Úr þeim frásagnarþætti skal hér tilfært það, sem
Þorgils varðar, og er það á þessa leið:
,,Um aldaraðir sóttu Eyfellingar sjó af harðfengi og kappi.
Gcngu jafnan mörg skip úr Eyjafjallavörum. Laust eftir 1820
var Erlendi Sigurðssyni bónda í Svaðbæli undir Eyjafjöllum
falin formennska á skipi. Hann var liðtækur maður og góður
bóndi, ættaður frá Varmadal á Kjalarnesi.
Skip Erlends var góður sexæringur, skipaður 12-14 mönnum,
sumum langt að komnum. Fjöldi utansveitarmanna var þá í
skiprúmi hjá Fjallamönnum. Nefndust þcir viðliggjarar.
Nú skal nefna til sögunnar Þorgils Jónsson, er bjó á Rauðnefs-
stöðum á Rangárvöllum, merkan bónda og mikilhæfan. Hafa
margar sögur af honum gengið allt til þessa dags. Hann réðst
háscti til Erlends í Svaðbæli og reri hjá honum nokkrar vertíðir.
Oft voru frátök við sjóinn svo dögum og vikum skipti. Hélt
Þorgils þá heim til sín og beið þar gæfta. Flann var dulvitur og
veðurglöggur, svo að orð var á gert.
Erlendur átti skipshróf við Steinahelli framan við engjagarð-
inn. Ofan við garðinn var alfaravegur.
I byrjun vetrarvertíðar 1831 gerði hæga norðankælu. Bjóst
Þorgils á Rauðnefsstöðum þá að heiman með bösl sín og reið
austur undir Eyjafjöll. Aðeins var farið að bregða birtu, þegar
hann kom að Steinahelli. Hann veitti því athygli, að þyrping
manna stóð umhverfis skip Erlends. Furðaði hann mjög á því og
hugsaði með sjálfum sér: „Getur verið, að þeir ætli að fara að
setja fram núna?“ Brátt varð hann þó vís þess, að þarna voru ekki
mcnn með holdi og blóði. Leið hans lá rétt hjá hópnum. Menn-
irnir gengu umhverfis skipið, héldu að sér höndum, og ekkert
hljóð heyrðist til þeirra, Þorgils þekkti þarna Erlend á Svaðbæli
Goðasteinn
19