Morgunblaðið - 28.10.2000, Blaðsíða 42

Morgunblaðið - 28.10.2000, Blaðsíða 42
LAUGARDAGUR 28. OKTOBER 2000 MORGUNBLAÐIÐ Sagt frá nýju náttúrulyfi unnu úr garðabrúðu. Vöggudauði tengdur við algenga veiru. Andlát ungrar konu eftir langa flugferð vekur mikla athygli Eru þrengslin hættuleg? Lundúnum. Reuters. AP. FLUGFARÞEGAR hafa verið varaðir við þeirri hættu sem stafað getur af ban- vænni segamyndun í langflugi eftir að 28 ára gömul kona lést af þessum völdum. Konan hafði setið í þrengsl- um á almennu fanými á leiðinni frá Ástraltu til Bretlands, alls rúma 19 þúsund kílómetra. „Farrýmis-heilkenni" Konan hét Emma Christoffersen. Hún kvartaði undan vanlíðan þegar hún kom úrflugi frá Ástralíu, þar sem hún hafði dvalist í þrjár vikur, og missti meðvitund í komusalnum á Heathrow- flugvelli. Hún lést á leið á sjúkrahús. Talið er að banamein hennar hafi verið svonefnd „almenns-farrýmisheil- kenni", en árlega þjást margir flug- farþegaraf þeim. Rannsókn leiddi I Ijós djúpæða- segamyndun (DVT), þ.e., blóðtappi myndast í æð, yfirleitt í fótum, og flyst í hjarta eóa lungu þar sem hann veld- ur dauða. Hafa foreldrar konunnar hvatt flugfélög til þess að vara farþega viö hættunni á DVT áður en lagt er af stað. „Okkur var sagt að hún hefði dá- ið vegna þess að hún sat í þrengslum svo lengi," sagði móðir konunnar. Mælt með blóðþynnandi lyfjum Unnusti konunnar sagði hana hafa verið í góðu líkamlegu ásigkomulagi og að þau heföu oft áður flogið langar leiðir. Læknar segja aö taki farþegar eina aspiríntöflu nokkrum klukku- stundum áður en þeir leggja af stað þynnist blóðið og dragi það verulega úr hættunni á DVT. Virka efnið í aspiríni nefnist acetýlsalicýlsýra og er það að finna í algengum lyfjum á borö við Magnýl og Aspirin (sjá fróðleik um Magnýl hér til hliðar). Minna pláss á milli sætaraða Farrol Kahn, yfirmaður breskrar stofnunar sem rannsakar flug- og heil- brigðismál (The Aviation Health Inst- itute), segir að flugfélög ættu að út- Reuters Einhvers staðar segir að þröngt megi sáttir sitja en gildir sú speki á lengri flugleiðum? hluta slíkum töflum með hverjum flugmiöa. Hann segir að tilfellum DVT hafi fjölgaö á undanliðnum árum og hafi sú þróun haldist í hendur við aö flugfé- lög hafl minnkað pláss á milli saeta- raða á almennum farrýmum. „Flugfé- lögin eiga að vara við þessari hættu alveg eins og fyrirtæki eru í ákveðnum tilfellum skylduð til aö birta viðvaranir á umbúðum utan um vörur sínar," segir Kahn. Tim Goodyear, starfsmaður Farf- lugsamtakanna (Air Transport Association), segir að upp komi nokkrirtugirsvonatilfella á ári. „Þetta hefur veriö kennt við al- menntfarrými, en sannleikurinn er sá að þetta verður jafnt í öllum farrým- um." Talsmaður British Airways sagði að farþegar á öllum farrýmum ættu á hættu aö fá DVT. Hann hafnaði og þeirri tillögu að farþegum yrði boðið upp á blóóþynnandi lyf fyrirflugtak. Emma Christoffersen var aðeins 28 ára er hiín lést. Það er ein- mitt ungur aldur hennar sem vakið hefur mesta athygli en hún féll án vafa utan skil- greindra áhættuhópa. Löngu þekkt fyrirbrigði Paul Giangrande, breskur læknir og sérfræðingur um DVT, sagði að þetta fyrirbrigði væri þekkt allt frá fimmta áratugnum. Hann sagði að á lengri flugleiðum væru eldri borgarar, þeir sem væru of þungir, ófrískar konur, þeir sem þjáðust af DVT og farþegar á almennu farrými í mestri hættu. Á föstudag greindu síðan hollenskir vísindamenn frá niðurstöðum rann- sóknar í þá veru að ekki væru greinan- leg tengsl á milli DVT og langra flug- feróa. Af 788 þátttakendum reyndist fjórðungur þjást af DVT en það ástand var ekki unnt að tengja löngum flug- ferðum viðkomandi. Fyrrnefndur Farrol Kahn kvað rann- sóknina gallaða og hafnaði niður- stöðum hennar. TENGLAR The Aviation Health Institute: www.avlatlon-health.org/ J Jr*S=!JM]lJJJJJJ Fimluríaginn e£7 aktáber til sunnurí&gsins 5. náyember Nú enrfurtákum við leikinn frá þ\/í i i or i7?£?i? ^nutiet** salu að tuand&ríkrl furírmund l íngnngu m&rkj&vifru ug xærá Wtsrn vnrla heftír sést áúur é ískinrti Ofjnunartimi Virkir tlugnr: frá kf. t<4-t& m V K~.- I «jf ír.* í m f * C# *%. f *• m *«-* n ..«Jf f»,JI- m f £,J »¦ Ufjfjlijsingnsimi Sft t Ur Islensku lyfjabókinni Magnýl Innlhaldsefni: Acetýlsalicýlsýra og magnesiumhídroxíð. Lyfjaform: Tðflur: 150 mg eða 500 mg. Notkun: Acetýlsalicýlsýra hefur margbreytilega verkun á ýmis líffærakerfi þótt hún sé þekktust fyrir verkjastillandi eiginleika. Lyfið er oft notað við höfuðverk, tíðaverk, gigtarverk og tann- verk. Auk þessa hefur það hita- lækkandi og bólgueyðandi áhrif og er því notað t.d. við liðagigt. Það hefiir einnig áhrif á storkn- unarþætti blóðsins og getur þannig í vissum tilfellum dregið úr hættu á blóðtappamyndun. Skammtar: Venjulegur skammtur fyrir fullorðna við verkjum og bólgu er 500-1000 mg, 3-4 sinnum á dag. Oft eru notaðir minni skammtar, sér- staklega þegar ly&ð er ætlað tíl langtímanotkunar til að koma í veg fyrir blóðtappa. Athugið: Þegar acetýlsalicýl- sýra er gefin fólM sem er með veirusýkingu, svo sem inflúensu eða hlaupabólu, kemur einstaka sinnum fyrir svo kallaður Reyes-sjúkdómur, sérstaklega hjá börnum og unglingum. Meðganga og brjóstagjöf: Ekki hefur verið sýnt fram á að lyfið hafi nein skaðleg áhrif á fóstur. Samhei talyf: GlobentyL Tll fróðleiks: Acetýlsalicýlsýra er unnin úr salisýlsýru sem finnst í nokkrum jurtum, niA í berki sumra víðitegunda. Lækninga- máttur þessara jurta hefur verið þekktur í þúsundir ára. Asetýls- alicýlsýra var fyrst búin tíl hjá Bayer-lyfjafyrirtækinu árið 1853 en enginn sýndi því áhuga og efn- inu var ekki sinnt í hálfa öld. Upp úr aldamótum varð lyfið mjög vinsælt, undir nafninu Aspirin, og hefur verið notað mikið sáðan. • Nánar á Netinu: www.netdoktor.is «=>#s#«É=#*_*_ r w 1 XOiÍton 1 dtCÍOS OEAR HÖPPERS llmimph BundFat
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.