Eimreiðin


Eimreiðin - 01.01.1902, Qupperneq 73

Eimreiðin - 01.01.1902, Qupperneq 73
73 mentunarinnar hér á landifrá siðabótiuni og til loka 19. aldarinnar. Fer höf. þar töluvert hörðum orðum um mentunarástand vort og sýnir með rökum, hve mjög því er áfátt. En í síðasta kafla ritgerðarinnar í næsta árgangi ætlar hann að koma fram með ákveðpar tillögur um, hvernig ráðin verði bót á því og hvernig hann álftur, að þjóðskólamálum vor- um verði bezt fyrir komið. Það er ómögulegt í fám orðum að gefa hugmynd um allan þann fróðleik, sem þessi ritgerð hefir inni að halda og verðum vér í því efni að vísa til ritgerðarinnar sjálfrar. En hins viljum vér geta, að hér er ekki verið að fara með neitt fleipur, heldur alt bygt á nákvæmum rannsóknum og dæmafárri þekkingu. Og svo er mönnum sagt hispurs- laust til syndanna með þeirri djörfung, sem einkennir sanna ættjarðar- vini, er lítt hirða, þótt þeir með gagnrýni sinni baki sér óvild fáfróðra sjálfbirginga. V. G. NYJA ÖLDIN. III, 3—4. Rvík igoo. í þessum síðari hluta af 3. árg. er fyrst áframhald af ritgerðinni sBreytiþróunar-lögmálið eða uppruni h'ftegundanna« eftir ritstjórann, Jón Ólafsson, og er eigi allítill fróðleikur í henni fyrir marga, jafnlítið og hefir verið um það ritað áður á íslenzku. Þá er fyrirlestur um Jónas Hallgrímsson eftir sama höfund og er þar margt rétt sagt og vel athugað. En algerlega rangt er það, eins og höf. gerir á bls. 192, að segja að ljóðagerð Bjarna Thór- arensens heyri til skáldskap 18. aldarinnar eða eldri tímanum yfir hiifuð. Slík fjarstæða má ekki standa ómótmælt. Það dugir ekki í því efni að einblína á »formið«, því efnið er sannarlega eins mikils virði og meira en það, þó hvorttveggja þurfi annað að styðja, ef fullkomið lista- verk á að framleiða. Vér álítum, að Bogi Melsteð hafi gert alveg rétt í því, að byija »Sýnisbók« sína á B. Th., því hann er ekki að eins fyrsta rómantiska skáldið á íslandi, heldur að vissu leyti mesta skáld þeirrar stefnu og allrar aldarinnar, þó Jónas Hallgrímsson geti talist honum jafnsnjall og standi honum að sumu leyti framar (einkum að því er snertir formið). Aftur er hitt víst, að Jónas hafði miklu meiri áhrif á íslenzkar bókmentir en Bjarni, og þegar hafc er tillit þess, má með sanni segja, að hin nýja stefna haldi eiginlega fyrst innreið sína með hinu fullkomna snildarkvæði Jónasar: »ísland farsælda frón« (en ekki með »Eldgamla ísafold«). — Getgáta J. Ó. um að fyrirsögn kvæðisins »Heimasetan« eigi að vera »Heimasætan« er eflaust röng. Niðurlag kvæðisins bendir fyllilega á, að »Heimasetan« sé rétt. Það er ekki verið að tala um neina »heimasætu«, heldur um »setuheima« (sbr. »ég fer ekkert út í dag«). Þá kemur í þessu hefti grein eftir Gubm. Frityónsson um »Skarða- Gísla« og töluvert safn af lausavísum eftir hann til að sýna skáldskap hans. Þær hefðu flestar mátt missa sig, því þær virðast helzt sýna, að maðurinn hafi alls ekki verið neitt skáld, heldur allleikinn rímari og þó ekki sem smekkvísastur. Betri er aftur önnur grein eftir G. Fr., sem kemur þar næst á eftir, »Smávegis um Bólu-Hjálmar«, þó hún sé stutt og ýmislegt við hana að athuga. Þá koma greinir um þrjá Vest- ur-íslendinga: Steingrím Stefánsson, Stephan G. Stephansson og Kristin Stefánsson, þar sem lýst er æfiatriðum þeirra (ásamt myndum af þeim),
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80

x

Eimreiðin

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.