Andvari

Volume

Andvari - 01.01.1986, Page 111

Andvari - 01.01.1986, Page 111
ANDVARI SJÓNARHÓLL SÖGUMANNS 109 með öllu rofm hjá stórum hluta þjóðarinnar. í sögunni er minnilegust kennd hausttregans vegna óumflýjanlegra breytinga sem skola með sér mörgu sem mönnum er dýrmætt. Uppreisnin gegn vonlausum samfélags- háttum er víkjandi í sögunni, enda ekkert um það sagt eða gefið í skyn að neitt betra líf bíði söguhetjunnar. Ef við lítum á Sjötíu og níu af stöðinni í þessu samhengi og örlög Ragnars Sigurðssonar er raunar ljóst að heimur borgarlífsins reynist ormagarður saklausum sveitapilti. Indríði G. Þorsteinsson er því ekki og hefur aldrei verið uppreisnar- höfundur. í Þjófi í paracLís bregður hann upp nokkuð fegraðri mynd sveit- arinnar. í þeirri sögu hefur væntumþykjan vinninginn, hún er í rauninni öll í björtum lit og skortir hana því nokkuð á dýptina. Aftur verður hið íroníska viðhorf sterkara í Norðan við stríð (1971) og jafnframt sú hugsun hversu hinn stóri heimur reynist litlu samfélagi óviðráðanlegur. Stríðið kemur til kaupstaðar norður á hjara og setur líf fólksins fullkomlega úr skorðum. Þeir sem vilja halda sínu striki og eru tryggir gömlum lífsgildum tortímast. Hernáminu fylgdi siðlos eins og menn oftlega hafa rætt og skrifað um. En Indriði er laus við það í sögum sínum að hafa uppi siðferðilegar prédik- anir eða vandlætingarsemi. Þess gætti töluvert í verkum næstu kynslóðar á undan. Segja má með Vésteini Ólasyni að mannskilningur Indriða sé ein- faldur. Hitt er hæpið að hann sé „endanlega markaður af mannfyrirlitn- ingu“, en þá ályktun dregur Vésteinn af Norðan við stríð. Hér hygg ég að hann hafi tekið íronískan frásagnarhátt sögunnar of alvarlega. Ef mórall- inn í sögum Indriða G. Þorsteinssonar telst viðsjárverður mun fleiri höf- undum hætt. Tilefni þessarar greinar var smásagnaritun Indriða. Um íslenska smá- sagnagerð hefur Matthías Viðar Sæmundsson látið þessi orð falla í blaða- grein: Ég held að greina megi togstreitu tveggja heimsmynda innan íslenskrar smásögu frá upphafi og eiga þær upptök sín í öndverðu viðhorfi til mannlífs- ins og stöðu manneskjunnar gagnvart sjálfri sér, þjóðfélagi og tilveru. Þessar heimsmyndir þykir hentugt að kalla raunsæi eða realisma og módernisma þegar þær birtast í bókmenntum. Raunsæismenn túlka að jafnaði mann- eskjuna sem félags- eða siðferðisveru og kryfja tengsl einstaklings og um- hverfis. Módernistar setja hins vegar hina einkalegu tilvistarreynslu á oddinn. í verkum þeirra er einkum fjallað um ýmis sam-mannleg vandamál og þýðingu þess að vera til sem manneskja. Félagslegar eða siðferðilegar ástæður skipta þá ekki höfuðmáli eins og realista.8* Matthías bætir því við, sem ljóst má vera, að þessi greining sé mjög gróf
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.