Iðunn : nýr flokkur - 01.07.1930, Page 118

Iðunn : nýr flokkur - 01.07.1930, Page 118
IDUNN Ritfregn. Siguvjón Friðjónsson: Skriftamál einsetumannsins. Akur- eyri. Prentsmiðja Odds Björnssonar. MCMXXIX. Kver þetta er einkennilegt og óvanalegt fyrirbæri í íslenzkum bókmentum síðari ára. Eitt af heiztu Ijóðskáldum vorum ræðir hér um dýpstu og viðkvæmustu spurningar mannshjartans, ekki á vís- indalegan heldur á skáldlegan hátt. Hér er um að ræða eintal sálarinnar við sjálfa sig og við guð. Og það eintal er óvenjulega fagurt og hugnæmt. Hér sér maöur, hve lítiö það er af öllu málavafstri trúarbragð- anna, sem í raun og veru skiftir nokkru máli, — hvað umbúðirnar eru miklar í vöfunum, en innihaldið lítið fyrirferðar, þótt það sé að vísu gullvægt. Leit mannssálarinnar að guði, svar guðs til sál- arinnar, ódauðleikinn ásamt viðhaldi verðmætanna, — þetta er það, sem skiftir máli í trúarbrögðunum, en hvorki meyjarfæðing né líkamleg upprisa Krists, — jafnvel ekki guðdómur Krists (í „rétttrúaðri" merkingu) eða friðþægingarlærdómurinn, sem er af- leiðing af því, að mennirnir hafa búið sér til falskan guð, strangan harðstjóra, sem þarf að kaupa til þess að vera sáttur við mennina. Hér ber mikið á eðli og einkennum dulspekingsins; djúpir dalir fjarlægðarinnar frá guði skiftast á við sólbjarta tinda nálægðar hans og fyllingar. Samúðin með öllum og öllu kemur greinilega í ljós, samhugurinn við aðra menn, — samstillingin við guð. En að faðma guð er eins og að faðma að sér loftið eða vindinn, — hann sleppur altaf úr greipum manns. Því er óró leitandans auðsæ, jafnvel á þeim augnablikum, þegar skáldinu virðist, að nú hafi það fundið þetta, sem það var að leita að. Og þó er nálægð guðs og fylling hans trúmanninum hinn öruggasti og efalausasti veruleiki. — Ég ætla að lokum að taka hér upp sem sýnishorn upphafið og endirinn á XII. kaflanum, sem heitir „Návist hins ósýnilega11: „Hið eilífa snertir manninn eins og háfjallakyrð. Eins og dásam- legur friður. Eins og hamingja, sem ekki verður lýst með orðum. Eins og niður fjarlægra vatna. Eins og vængjaþytur hvítra svana. Eins og hvískur gróandi skóga. í faðmi þess verður fljót sorgarinnar lygnt. Harmur hins liðna eins og brimgnýr í miklum fjarska. Eins og hlýr geislastafur, sem brýzt í gegn um ský; brýzt f gegn um myrkur og kulda — svo er kærleikur hins dularfulla". „Liðin æfi er á að sjá stutt eins og andartak. Én hið ókomna er eins og haf, þar sem hvergi sér til landa. En þetta haf er f faðmi eilífðarinnar, í faðmi þínum, — þú hinn mikli og dularfulli. Vndislega Iætur vængjaþytur hinna hvítu svana f eyrum þess, sem búinn er til ferðar. — Eins og niður fjarlægra vatna strýkur hvískur hinna gróandi skóga um eyru mín. — —“ Jakob Jðh. Smári.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124

x

Iðunn : nýr flokkur

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Iðunn : nýr flokkur
https://timarit.is/publication/442

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.