Andvari

Árgangur

Andvari - 01.06.2011, Síða 150

Andvari - 01.06.2011, Síða 150
148 SIF SIGMARSDÓTTIR ANDVARI Um var að ræða endurvarp tónleika með verkum Jóns sem fram höfðu farið í Berlín kvöldið áður. Tónleikana hafði Annie Leifs skipulagt af þrautseigju og ekki látið sívaxandi andúð í garð gyðinga í Þriðja ríki Hitlers aftra sér frá ítrekuðum heimsóknum í áróðursmálaráðuneytið til að koma þeim í kring. Það var engin tilviljun hve vel þungur kraftur og köld reisn Þjóðhvatar féll að lýsingu Davíðs á fornu norrænu hetjusálinni. Jón Leifs var þeirrar skoð- unar að Island geymdi lykilinn að endurreisn fornnorrænnar menningar og sú hetjuhugsjón sem þar birtist lá til grundvallar allri tónlist hans. Hetjusálin sem Jóni þótti felast í „[hörkunni] í hinum norræna sársauka“ og birtast sem „yfirráð skapgerðarinnar yfir tilfinningunni, andans yfir sálinni“ var honum alla tíð leiðarljós.77 Lífsförunaut gæddan þessum eiginleikum fann Jón í smávaxinni gyðinga- konu frá Miðevrópu. Sem ungur og upprennandi konsertpíanisti fór Annie Riethof gegn vilja fjölskyldu sinnar og gekk að eiga fátækan tónlistarmann með óræða drauma frá eyju lengst norður í Atlantshafi. Með því gaf hún eftir þá veraldlegu velmegun sem hún hafði alist upp við í skiptum fyrir tilveru helgaða hinum háu listum. Og listagyðjunni færði hún ófáar fórnir. Þótt sjálf væri hún hljóðfæraleikari sem reyndi eftir mætti að hasla sér völl sem slíkur urðu þær þó flestar Jóni Leifs til handa. Annie Leifs lagði allt í sölurnar fyrir manninn sem hún elskaði og tónskáldið sem hún dáði. „Djörf og sterk“ stóð hún honum við hlið og af ósérplægni lék þau hlutverk sem hann þarfnaðist af henni hverju sinni; hún var honum eiginkona og móðir barna hans, lista- gyðja og vinur, ráðgjafi, viðskiptafélagi, aðstoðarkona og ritari svo fátt eitt sé nefnt. En svo fór að konan, sem hafði gefið og gefið svo eitt fremsta tónskáld íslendinga mætti blómstra, missti allt; manninn sem hún elskaði, dætur sínar tvær - aðra í hafið, hina í svartnætti geðsjúkdóms - fjölskyldu, heimkynni, eigur og loks ástkæran píanóleikinn er hún hlaut skaða á hendi. Sem mikill áhrifavaldur í lífi merkasta tónskálds okkar - og sem merki- legur listamaður sem lifði stórbrotna ævi - má velta yfir því vöngum hvort Annie Leifs eigi ekki heimtingu á að sögu hennar verði gerð skil. Er ekki tími til kominn að hún fái sína eigin ævisögu? Aðferðir félagssögunnar sem átt hefur upp á pallborðið innan sagnfræðinn- ar síðustu áratugi hefur gefið kvennasögu byr undir báða vængi. Við athugun kemur hins vegar í ljós að íslensk ævisagnaritun ber þessarar þróunar lítt merki. Séu Bókatíöindi, bæklingur sem gefinn er út árlega af Félagi íslenskra bókaútgefenda og hefur að geyma yfirlit nýútgefinna bóka, skoðuð sést að minna en þriðjungur ævisagna sem komið hafa út á árunum 2000-2010 fjallar um konur. Ekki nóg með það. Sé meðaltal síðustu fimm ára borið saman við árin þar á undan kemur í ljós að þeim fer fækkandi.78 Tölur þessar gefa ekki tilefni til bjartsýni um að Annie Leifs verði í bráð gerð skil í sérstakri bók. Og því miður eru áherslur í útgáfu ekki eina fyrir-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.