Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Side 67

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Side 67
ÞAÐ GEFUR AUGA LEIÐ benda á að það sé ekki lengur „nóg" að trúa eigin augum, heldur þurfi talsvert meira til. Þetta „meira" er auðvitað meðvitundin um það að búa í ímyndasamfélagi þar sem hjáveruleikinn (e. virtual reality) er orðinn að okkar veruleika. Þetta ím}mdasamfélag sem einkennist af sívaxandi hlut sjónræns efnis og upplýsinga í sjónrænu formi er iðulega kennt við póstmódernisma, en samkvæmt Mirzoeff má einmitt sldlgreina póstmódernisma út frá þessari sjónrænu ofgnótt ímynda.4' Mirzoeff nefnir hina brotakenndu heimssýn póstmódernismans sem dæmi um tengsl sjónmenningar og póstmódern- isma. Heimsmynd almennings nú á dögum er samsett úr mörgum mynd- um auk margs konar myndrænnar tækni og miðla og miðlunar.48 Því má segja að í auknu vægi myndarinnar birtist höfhun á því að það sé einung- is hægt að lýsa heiminum í orðum, en Mirzoeff bendir á að við sjáum heiminn í auknum mæh fyrir okkur sem mynd en ekki ritað mál eða texta.49 Þessi mynd er þó ævinlega brotakennd, en ekki heil eins og sú frásaga sem hugmyndin um bókina gefur okkur til kynna, nærtækt dæmi er hnattlíkanið sem birtist Islendingum í formi grindar eða nets í upphafi fréttatíma Ríkissjónvarpsins, en þar koma fréttamyndir fljúgandi að úr öllum áttum og setjast í möskvana. Fréttamyndirnar eru brot úr lengri fréttarnyndum, þær breytast með tímanum og fylla aldrei allan hnörtinn, ekld frekar en við getum haft allan heiminn í sjónmáli í einu, heldur skynjum hluta hans í gegnum brotakenndar frásagnir frétta, upplýsinga, skáldskapar og auglýsinga sem við meðtökum á hverjum degi. Hnöttur- inn er síðan einnig ágætt dæmi um annað atriði sem Mirzoeff nefhir en það er hvernig sjónmenning einkennist einnig af því að gera sér mynd af hlutum sem við ekki sjáum, eða að gera sýnilegt eitthvað sem ekki er endilega sýnilegfc Líkt og tæknin hefur máð út fjarlægðir og gert okkur kleift að sjá hluti í mikilli fjarlægð eða óþægilegri nálægð - til dæmis inn *' Það skal tekið fram að þetta er aðeins ein hlið og all einfölduð skilgreiriing á marg- skilgreindu og ansi flóknu hugtaki, en „póstmódernismi" er næsta erfitt hugtak við- fangs, meðal annars vegna ofhotkunar. Það er þó ekki viðfangsefni þessarar greinar að fara út í þær flækjur og því er einungis vísað til þessarar beitingar Mirzoeffs. 48 Hér má vísa til skilgreiningar Mirzoeff á sjónmenningu sem rædd var í inngangi þessarar greinar, sjá bls. 54. Sjá Nicholas Mirzoeff, „What is Visual Culture?", bls. 5. Hann vitnar til Mitchells, sem leggur áherslu á það sem hann kallar „pictorial turn" og ég hef þýtt sem mynd- hverfingu. Sjá Picttire Tbeory, bls. 11. Eg hef fjallað stuttlega um kenningu Alitchells í grein minni ,JV'Iyndanir og myndbreytingar. Um myndbönd Bjarkar", Skírnir (175) haust2001,bls. 391-419. 65
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.