Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1943, Blaðsíða 109

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1943, Blaðsíða 109
Umsagnir um bækur ARFUR ISLENDINGA. Sigurður Nordal: ÍSLENZK MENNING. Fyrsta bindi. — Mál og menning, Rvík 1942. 1slendingar viljum vér allir vera, og um undirrót þess eða „um vanda þess og vegsemd að vera 1 slendingur" orti Jónas Hallgrímsson táknrænt kvæði í Fjölni 1838. Yrkisefnið var hetja í Njálu, on kvæðisheitinu réð markmið, Gunnarshólmi. Hólminn í æðandi sandvötnum var eintak og ímynd þjóðlegu verðmætanna. Trúin á bann og á það, að Gunnar hefði valið rétt að vægja ekki og flýja Iand, heldur deyja heima í baráttunni hjálmi faldinn, eins og hann sagði í haugvísu, var trúin á hlutskipti lands og þjóðar hverja öld, sem væri. „Hörð var þeirra, en heilnœm kenning \ um heiilir lands og þjóðarmenning", sagði Grímur seinna um þá Fjölnismenn, æskufélaga sína. Naprar andstæður þurfti sú trú að ráða við: daujt er í sveitum, hnipin þjóð í vanda, en lágum hlífir hulinn verndarkraftur hólmanum, þar sem Gunnar sneri aftur. Islenzk menning, bók Sigurðar Nordals, á sama markmið og sömu trú á þá sérkennilegu þjóðmenning, sem er Gunnarshólmi í straumi tímans enn sem fyrr. Tvenns konar eru þeir lesendur, sem þraut er að skrifa fyrir um þjóðleg efni, vantrúarmenn og þjóðrembingsmenn. Fordómar þeirra eru sinn með hvoru móti. Ár: eftir, að Fjölnir kom með Gunnarshólma, skrifaði Tómás Sæmundsson Jónasi um árganginn, sagðist ekki vera farinn að „lesa" þetta kvæði, gæti 'kki orð um það sagt. Hann hélt víst, að skáldið gæti þarfara gert en liggja yfir táknrænni ljóðagerð, hún væri óraunhæf, og sennilega hefur Tómás litið Gunnar eitthvað öðrum augum en Jónas gerði. Enn hafa margir vantrú á þessu kvæði. Nú yrði vantrú á Islenzka menningu að stafa af gerólíkum hlutum að vísu, en ég hygg hún mæti vantrú. Vantrú þeirra, sem vilja enga sögu læra né meta vegna búksorga sinna eða annarrar skammsýni í áhugamálum, er ekki þess verð að fást um, heldur fyrir- líta með öllu. En hitt, sem kristinn dómur kallar Tómásarvantrú, getur verið
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.