Skagfirðingabók - 01.01.1992, Page 163

ÞJÓÐSAGAN UM MANNSKAÐAHÓL
með hrísið og hrossin er það sama, flótti sumra ræningjanna til
Hóla, þar sem enskur maður sat á biskupsstóli; sund ungu
mannanna yfir Höfðavatnið og hinzta stökk ræningjans fram af
Herkonuklettinum. Og að síðustu: Aftaka ræningjanna á Mel-
horninu hjá Höfða.
Þetta er gamla munnmælasagan og styðst hún að mínu mati
við nokkrar staðreyndir, en mitt framlag er aðeins að fylla svo-
lítið í eyðurnar.
Beinafundur á Höfða
Næsti bær utan við Vatn er Höfði, fornt höfuðból og kirkju-
staður. Rétt sunnan Höfðaárinnar er örnefnið Melhorn, þar
sem þjóðvegurinn liggur nú. Haustið 1951 var unnið þarna að
vegagerð með jarðýtu, varð þá vart við forna dys. Verkið var
stöðvað um tíma og dysin grafin upp. Um þetta segir í Landið
þitt ísland: „Fannst árið 1952 dys með beinum 5 manna sem
báru minjar áverka eftir vopnaviðskipti eða að þeir hafi verið
teknir af lífi. Líkur benda til að þeir hafi verið erlendir. . .“
Vegagerðinni var síðan haldið áfram.
Arið 1952 réðst sá er þetta ritar í vegavinnuflokk þann er
þarna starfaði. Fyrsta verk mitt um vorið var að fara um ýtu-
sparkið og vegkantana og tína mannabein. Þarna virðist hafa
verið um fleiri kuml að ræða en í fyrstu var haldið, en jarðýtan
hlífir engu og segir ekki frá. Enginn veit hve mikið af beinúm er
undir veginum.
Ég gat aðeins náð því sem lá ofan á. „Uppskeran" mín var þó
ótrúlega mikil, brot úr höfuðkúpum, leggir, rifbein, kjálkabein
og kjúkur, sem ég lét í vaxdúkspoka og bar heim í tjaldbúðir að
kveldi. Þetta var nokkuð sérstæð vinna og eftirminnileg, og í
huga mér hlaut hún að tengjast gömlu sögunni um ræningjana
ensku, sem neitað var um kirkjugrið og líflátnir einmitt á þess-
um stað.
11 Skagfirditigabók
161