Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2012, Side 108

Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2012, Side 108
hefur aftur á móti verið andsnúinn tillögunni en þótt torvelt að ganga gegn henni þar sem vísað var til þjóðarvilja. Um 20 manns greiddu því ekki atkvæði.46 Er þetta það lengsta sem prestastefna gekk í að ljá máls á aðskilnaði á því tímabili sem fjallað er um í rannsókninni. Árið eftir (1913) flutti Gísli Skúlason á Breiðabólsstað erindi á presta- stefnu um jafnrétti þjóðkirkju og fríkirkju kæmi til stofnunar frjálsrar kirkju sem næði til landsins alls. Taldi hann að samskonar kröfur um menntun ætti að gera til þjóðkirkjupresta og fríkirkjupresta.47 Var hann að þessu leyti sammála Þórhalli Bjarnarsyni er tjáð hafði sig um málið tveimur árum fyrr.48 Þá taldi hann eins og Þórhallur biskup hafði gert fyrir 1911 að sókna- og prestakallaskipan ættu að vera bundnar sömu skorðum í báðum kirkjunum. Loks taldi Gísli að sömu fyrirmæli ættu að gilda um prestsverk í þjóðkirkju og fríkirkju. Lýsti prestastefnan sig samdóma þessu áliti og taldi að bæta þyrfti úr gildandi löggöf í þessu efni.49 Þar með tók hún afstöðu gegn skoðun Þórhalls biskups sem aðhylltist er hér var komið sögu það sjónarmið að sérhver söfnuður ætti að öllu leyti að vera sjálfstæður og ráða sínum eigin málum. Mælt gegn aðskilnaði Á prestastefnunni 1913 flutti Einar Thorlacius (1864-1949) í Saurbæ á Hvalfjarðarströnd einnig fyrirlestur um aðskilnað. Lýsti hann sig andsnúinn breytingunni og fylgdi stefnan honum að málum í því grundvallaratriði. í umræðum töldu ýmsir að lítið yrði um kristnihald víða, einkum til sveita, yrði þjóðkirkjan afnumin. Jón Helgason (1866-1942) prófessor og 46 ÞÍ1994-BA/1. Prestastefnan í Reykjavík 1912: 158. 47 Prestastefnan í Reykjavík 1913: 159. 48 Hjalti Hugason 201 la: 31-32. 49 ÞÍ. 1994-BA/l. Prestastefnan í Reykjavík 1913: 159. Síðar á árinu birti Nýtt kirkjublaB kafla úr bréfi frá norðlenskum presti sem taldi eins og prestastefnan um sumarið, að skipulag eða uppbygging kirkjunnar yrði í meginatriðum sú sama eftir aðskilnað. Áleit hann jafnvel vafa leika á hvort kirkjan yrði nokkru óbundnari eftir aðskilnað en áður „...einkum, ef við gætum fengið ráðgefandi kirkjuþing samsett bæði af prestum og leikmönnum". Hann var þó mótfallinn aðskilnaði þar sem hann taldi að það væri farsælla „...að vel mentaðir menn“ hafi forystu um kirkjulega starfsemi en að lítt menntaðir menn kæmust til þeirra áhrifa jafnvel þótt þeir væru „kristilegir áhugamenn“. Á víð og dreif 1913: 194. Sjá og Um skilnað ríkis og kirkju 1915: 207. Meginstefna bréfritara var því aukin sjálfsstjórn líkt og prestastéttin hafði æskt frá 1907. Taldi bréfritari ekki ástæðu til að hrapa að aðskilnaði í bráð. Allar þær umbótahreyfingar sem uppi væru í kirkjunni rúmuðust innan þjóðkirkjunnar og ríkið stæða þar ekki í vegi. Á víð og dreif 1913: 195. Vissulega má þó líta svo á að það hafi ríkið einmitt gert með því að veita ekki tillögum um kirkjuþing brautargengi. 106
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188

x

Ritröð Guðfræðistofnunar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritröð Guðfræðistofnunar
https://timarit.is/publication/1152

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.