Saga


Saga - 2015, Blaðsíða 132

Saga - 2015, Blaðsíða 132
heimildirnar.15 Það skýtur því skökku við, miðað við gang mála í fræðunum, að tiltekin afstaða til heimildarýni sé tekin út fyrir sviga og uppnefnd eftir löngu gjaldþrota rannsóknarstefnu, þess þá heldur ef hún er eingöngu höfð fyrir strámann til að gagnrýna einn tiltekinn fræðimann. Þó að gagnrýnin beinist helst að einum manni er ekki nema eðlilegt að öðrum þyki að sér vegið í leiðinni og það er í því ljósi sem mér finnst rétt að víkja nokkrum orðum að svonefndri nýbókfestu. Hvað er nýbókfesta? Því verður ekki neitað að mannfræðiskólinn í norrænum fræðum hefur verið mikil innspýting í rannsóknir á miðaldabókmenntum og fengið fræðimenn til að hugsa hlutina upp á nýtt. Nýbókfesta, sem gerir ráð fyrir munnlegri varðveislu sagna og kvæða engu síður en aðrir viðurkenndir skólar í norrænum fræðum, er skóli af öðrum toga sem mun leiða af sér ólíkar en vonandi jafn frjóar rannsóknir. Í grundvallaratriðum gengur kenningin út á að ritaðar heimildir séu skoðaðar sem leifar þess tíma sem þær eru ritaðar á (um leifar fjallar Gunnar sjálfur á bls. 74). Heimildirnar veita þannig fyrst og fremst innsýn í hugarheim þeirra sem festu þær á bókfell. Nýbókfesta er því kjörin aðferð við hugarfars- og hugmyndasögurannsóknir. eftirlætisdæmi mitt um hvernig þessi aðferð virkar er varðveisla völuspár. Ýmsir fræðimenn, til dæmis Sigurður Nordal, hafa talið kvæðið samið um eða eftir árið 100016 en aðrir telja það enn eldra; jafnvel hefur verið reynt að aldursgreina það með hæpnum rit- tengslum við dróttkvæði sem sjálf eru aðeins varðveitt í unglegum heimildum.17 varðveisla völuspár flækir málin nefnilega þó nokk - uð, óháð því hvort við teljum að festa megi terminus ante quem við Þorfinnsdrápu eftir Arnór jarlaskáld, sem einar Ól. Sveinsson og ýmsir aðrir hafa talið að standi í beinum textatengslum við völu - arngrímur vídalín130 15 Til dæmis gerir William Ian Miller heimildarýni sinni ítarleg skil í riti sínu Bloodtaking and Peacemaking: Feud, Law, and Society in Saga Iceland (Chicago: University of Chicago Press 1990), bls. 43–76. 16 Sigurður Nordal, „völuspá“, Fornar menntir III (kópavogi: Almenna bóka - félagið 1993), bls. 172–176. 17 einar Ól. Sveinsson, Íslenzkar bókmenntir í fornöld (Reykjavík: Almenna bóka- félagið 1962), bls. 327. einar Ólafur segir að textasamanburður sinn sé „hlutlæg rök“ fyrir aldri völuspár, en ekki verður annað sagt en að hringrök hans í aldur sgreiningu séu ívið huglægari en hann vill vera láta. Saga haust 2015 umbrot.qxp_Saga haust 2004 - NOTA 26.11.2015 11:00 Page 130
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202

x

Saga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Saga
https://timarit.is/publication/775

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.