Fréttablaðið - 09.04.2022, Síða 96

Fréttablaðið - 09.04.2022, Síða 96
Þetta er ekki bara eins og maður vinni einhverja skýrslu og geti svo bara farið heim og slappað af. Þetta er endalaus barátta. Það er augljóst hver vandi þessarar konu var og hve illa var staðið að þessu. Fátæk fjórtán barna móðir verður tekin af lífi í Texas síðar í þessum mánuði, nema orðið verði við beiðni um að stöðva aftökuna. Íslenskur réttarsálfræðingur, sem vinnur með verjendateymi hennar, hefur miklar efa- semdir um játningu hennar og telur hana saklausa. Gísli Guðjónsson, prófessor í rétt- arsálfræði, veitir sérfræðiálit í máli Melissu Lucio, bandarískrar konu af spænskum uppruna, sem var dæmd til dauða fyrir tólf árum og taka á af lífi í Texas í lok þessa mánaðar. Gísli er er sérfræðingur í klínískri sálfræði og réttarsálfræði. Hann er prófessor emeritus við King’s College í London og prófessor við Háskólann í Reykjavík. Gísli var ráðinn sem sérstakur sérfræðingur starfshóps innanríkisráðherra, til að meta áreiðanleika framburðar og játninga sakborninganna í Guðmundar- og Geirfinnsmálum og eiga niðurstöður hans í málinu stærstan þátt í því að málin voru endurupptekin. Gísli er einn fremsti sérfræðingur heims á sviði áreiðanleika játninga og hefur 40 ára reynslu af sálfræði- legu mati á framburði vitna, þol- enda og sakborninga í yfir 1.000 málum víða um heim. Hann hefur gefið vitnisburði í fjölda mikilvægra sakamála þar sem sakfellingardóm- um yfir saklausu fólki hefur verið hnekkt. Aðspurður segir Gísli að hætt hafi verið við dauðarefsingar í þremur bandarískum málum eftir hans aðkomu. Í máli Melissu byggir Gísli á módeli sem hann hefur þróað um áhættuþætti sem haft geta áhrif á áreiðanleika játninga. Módelið er meðal annars byggt á aðferð sem Gísli notaði til að meta játningar í Guðmundar- og Geirfinnsmálum, en fimm hinna dómfelldu voru sýknaðir árið 2018, einkum á grund- velli sérfræðiálita Gísla. Átján dagar í aftöku Mál Melissu er meðal alvarlegustu mála sem Gísli hefur séð á ferli sínum og hann fullyrðir að Texas sé að fara að drepa saklausa konu. Melissa er 53 ára móðir fjórtán barna. Þegar hún var handtekin voru börnin tólf en hún bar þá tvíbura undir belti. Melissa varð fyrir ofbeldi af hálfu stjúpföður síns í barnæsku og flúði að heiman og giftist aðeins sextán ára gömul. Hún eignaðist fimm börn með manninum sínum en hann yfirgaf hana þegar hún var 24 ára gömul. Þegar hún var hand- tekin árið 2007 bjó hún ásamt sam- býlismanni og sjö börnum þeirra auk tveggja barna frá fyrra hjóna- bandi, í sárri fátækt í Texas. Í febrúar 2007 lést tveggja ára dóttir Melissu. Hún vaknaði ekki eftir síðdegislúrinn sinn. Böndin bárust strax að móður hennar. Melissa var handtekin tveimur tímum eftir að dóttir hennar lést og fimm lögreglumenn hófu strax yfirheyrslu sem tók fimm klukku- stundir. Til eru upptökur í hljóð og mynd af yfirheyrslunum og þar sést Melissa ítrekað neita því að hún hafi lagt hendur á barnið og valdið dauða þess. Lögreglumennirnir beittu miklum þrýstingi en hún hafði ekki lögmann sér til halds og trausts. Að lokum gafst hún upp og sagði: „Ætli ég hafi ekki gert þetta þá, ég ber ábyrgð á þessu.“ Þessi orð hennar voru túlkuð sem játning.  Nýtir lærdóm af Geirfinnsmáli til að stöðva dauðarefsingu Melissa Lucio á fjórtán börn. Árið 2007 var hún handtekin og síðar dæmd til dauða fyrir morð á tveggja ára dóttur sinni, Mariuh. Enginn hefur þó borið vitni um of- beldishegðun af hennar hálfu. Myndin er úr einkasafni og birt með leyfi Innocence Project. Mætir örlögum sínum eftir átján daga Melissa Lucio verður tekin af lífi 27. apríl næstkomandi, nema Greg Abbott, ríkisstjóri í Texas, stöðvi aftökuna. Mariah, tveggja ára dóttir hennar, lést í febrúar 2007, en hún vaknaði ekki eftir síðdegislúr. Við krufningu kom í ljós mar víða um líkama hennar. Talið var að höfuð- högg hefði verið dánarorsökin. Melissa hafði aldrei orðið upp- vís að ofbeldi og ítarlegar skýrslur af börnunum hennar leiddu ekki í ljós nein dæmi um ofbeldi í garð barnanna. Nokkur barna hennar höfðu tveimur dögum áður en Mariah lést, séð hana detta niður brattar tröppur fyrir utan heimili þeirra og byggir vörnin á því að mögulega hafi fallið verið orsök þess að hún lést tveimur dögum síðar. Ekkert barnanna gaf hins vegar skýrslu fyrir dómi. Í margra klukkustunda langri yfirheyrslu, seint sama kvöld og dóttir hennar lést, neitaði Melissa ítrekað að hafa valdið dauða dóttur sinnar eða beitt hana ofbeldi. Í lokin sagði hún þó: „Ætli ég hafi ekki gert þetta þá, ég ber ábyrgð á þessu.“ Þessi orð hennar voru túlkuð sem játning. Melissa hafði hvorki lögmann né aðra að- stoð sér til halds og trausts meðan á yfirheyrslunni stóð. Árið 2008 sakfelldi kviðdómur Melissu fyrir morð og dæmdi hana til dauða. Í áfrýjunum til æðri dómstóla var lögð áhersla á að meint játning hennar væri óáreiðanleg, enda hefðu yfirheyrslur yfir henni ekki farið eðlilega fram. Þá hefði rannsókn málsins og meðferð þess fyrir dómstólum verið verulega ábótavant. Þegar héraðssaksóknarinn Armando Villalobos ákærði Melissu fyrir morð, var hann að sækjast eftir endurkjöri sem héraðssak- sóknari Cameron-sýslu í Texas. Hann situr nú af sér 13 ára fangelsis- dóm fyrir kúgunar- og mútubrot. Meðal þeirra sem mótmælt hafa dauðarefsingunni og þrýst á ríkisstjórann að skerast í leikinn eru þingmenn ríkisþingsins í Texas, fólk sem sat í kviðdómi í málinu og þekktir áhrifavaldar á borð við Kim Kardashian. Þá hefur áhugi fjölmiðla á málinu aukist mjög, en málið fékk ekki mikla athygli þegar það fór fyrst fyrir dóm. Melissa Lucio með dóttur sína Mariah sem lést árið 2007. Myndin er úr einkasafni og birt með leyfi innocence project. Aðalheiður Ámundadóttir adalheidur @frettabladid.is 36 Helgin 9. apríl 2022 LAUGARDAGURFréttablaðið
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128

x

Fréttablaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.