Goðasteinn - 01.09.1973, Page 50

KAUPSTAÐARFERÐIR Á HAUSTIN
Ein var aðalkaupstaðarferðin á haustin. Verzlunarvara manna
var tóigur og svo sauðfé á fæti, sem rekið var til kaupstaðar og
slátrað þar af bændum sjálfum. Oft tóku fátækir bændur nærri
sér að láta sauðfé í kaupstað en máttu til sökum skulda. Haust-
ferðir í kaupstað tóku vanalega lengri tíma en á sumrum, þegar
ös var rnikil og gekk seint að fá afgreiðslu, og máttu menn stund-
um mæta vosbúð og hrakningum í þeim ferðum.
Strax í fyrstu snjóum voru lömb á gjöf. Það þurfti að kenna
þeim átið, og var það gjört með því að láta heytuggu upp í þau,
og reyndust þau fljótnæm að læra átið. Þegar vetur gekk snemma
í garð, kom fullorðið fé fljótlega á gjöf. Því var gefið tvisvar á
dag, og var hálftunna af heyi ætluð hverjum tíu kindum. Menn
voru misjafnt lagnir að gefa úr heykumlunum svo torfið héldist
sem lengst uppi, og vildi það stundum hrapa inn, þegar komið
var nær vori. Sumir báru vatn í fé við þorsta, en sumir hleyptu
því út til að snjóa sér og létu það nægja, þegar snjór var hentug-
ur, og reyndist vel og hlífði mönnum við erfiðri vinnu, sem var
vatnsburður í fé. Samt voru það fleiri, sem notuðu vatnið.
Ending heyjanna og fjárþrifin fóru eftir því, hvernig fjármenn-
irnir voru. Bcitarhús voru nálega á hverjum bæ í sveitinni, og í
vetrarskammdegi, þegar fé náði til jarðar gegnum snjó, risu beit-
arhússmalar upp fyrir dag og seildust upp á hillu fyrir ofan rúm
þeirra og tólcu mat sinn þar, sem hafði verið látinn þar um kveldið
fyrir háttatímann. Eftir að þeir höfðu matast, lögðu þeir af stað
til beitarhússins, létu féð út og ráku í haga og stóðu þar hjá því
allan daginn, brugðu sér stundum heim að húsunum stundarkorn
og til hagans aftur fljótiega. Ekki voru þeir komnir heim á kveld-
in fyrri en eftir dagsetur.
HÁTÍÐIR OG TILHALDSDAGAR
Á fyrsta miðvikudagskveld í jólaföstu var fólki veittur hinn
svokallaði vökustaur. Enginn miðdagsmatur var þá gefinn, var
látið bíða til kveldsins. Máltíðin samanstóð af súrum sauðar-
sviðum og hangnum magálum og stundum gömlum osti úr sauða-
48
Goðasteinn